{"id":1088,"date":"2022-03-25T23:45:00","date_gmt":"2022-03-25T22:45:00","guid":{"rendered":"https:\/\/nieczytelne.wordpress.com\/?p=1088"},"modified":"2023-04-07T14:12:43","modified_gmt":"2023-04-07T12:12:43","slug":"zad-komuna-metropolia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nieczytelne.com\/en\/2022\/03\/25\/zad-komuna-metropolia\/","title":{"rendered":"ZAD, commune, Metropolis"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n

Anonim:<\/h2>\n\n\n\n

zad, komuna, metropolia<\/h2>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

[Od os\u00f3b t\u0142umacz\u0105cych]
Bardzo niewiele s\u0142ysza\u0142o si\u0119 o ZAD w Polsce, co do\u015b\u0107 dziwne, bo to jeden z ciekawszych i pot\u0119\u017cniejszych przyk\u0142ad\u00f3w pr\u00f3by osi\u0105gni\u0119cia autonomii i odnalezienia innego sposobu \u017cycia. Pocz\u0105tkowo powsta\u0142a jako okupacja terenu, na kt\u00f3rym mia\u0142o by\u0107 wybudowane lotnisko, Strefa Broniona sta\u0142a si\u0119 czym\u015b o wiele wi\u0119kszym, g\u0142\u0119bszym i mo\u017ce by\u0107 dla nas zar\u00f3wno \u017ar\u00f3d\u0142em wielu lekcji, jak i inspiracji. Ta opowie\u015b\u0107 b\u0119dzie pewnie jedn\u0105 z wielu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

ZAD PARTOUT!<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Cz\u0119\u015b\u0107 naszej serii ANOTHER life<\/a>, o \u017cyciu pe\u0142ni\u0105 \u017cycia pomimo narzucanej nam kapitalistycznej rzeczywisto\u015bci<\/em><\/strong>.
<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Relacja ta zosta\u0142a napisana przez kolektyw medialny z Wielkiej Brytanii i Montrealu. By m\u00f3c przedstawi\u0107 sp\u00f3jny obraz, wprowadzone zosta\u0142o sporo zmian. Napisali\u015bmy j\u0105 po kilku miesi\u0105cach podr\u00f3\u017cowania. Bierzemy odpowiedzialno\u015b\u0107 za wszystkie mo\u017cliwe b\u0142\u0119dy.<\/p>\n\n\n\n

I<\/h3>\n\n\n\n

By\u0107 mo\u017ce mia\u0142a\u015b swoje podejrzenia, ale kiedy to wszystko staje ci przed oczami, nie da si\u0119 ju\u017c temu zaprzeczy\u0107. Zaczyna si\u0119 prosto. Pewnego ranka budzisz si\u0119 w kamiennym domu, zbudowanym setki lat temu; domu, kt\u00f3ry stoi pomimo rewolucji, okupacji i pokoju. Dopijasz herbat\u0119 i wychodzisz na zewn\u0105trz. \u015anieg nadal trzyma si\u0119 ziemi pod drzewami, ale niebo jest b\u0142\u0119kitne i bezchmurne. Nie masz dzisiaj nic do roboty \u2013 poza p\u00f3j\u015bciem do wioski, \u017ceby skorzysta\u0107 z telefonu i napi\u0107 si\u0119 czego\u015b w barze. Wyruszasz wi\u0119c na pi\u0119ciokilometrow\u0105 wycieczk\u0119 przez las.<\/p>\n\n\n\n

Po drodze mijasz ma\u0142e osady i kamienne krzy\u017ce, a kiedy ju\u017c wchodzisz pomi\u0119dzy drzewa, drog\u0119 do wioski wskazuj\u0105 ci ma\u0142e drewniane znaki. W oddali s\u0142yszysz autostrad\u0119, ale starasz si\u0119 j\u0105 ignorowa\u0107, skupiaj\u0105c si\u0119 zamiast tego na d\u017awi\u0119ku skrzypi\u0105cego pod twoimi butami \u015bniegu i \u015bpiewie ptak\u00f3w. Jakim\u015b cudem jednak d\u017awi\u0119k autostrady si\u0119 wzmaga i dopiero gdy gapisz si\u0119 na rzek\u0119, u\u015bwiadamiasz sobie, \u017ce nie s\u0142ysza\u0142a\u015b niczego poza d\u017awi\u0119kiem p\u0142yn\u0105cej wody.<\/p>\n\n\n\n

Kiedy w ko\u0144cu docierasz do wioski i wchodzisz do baru, spotykasz kilku miejscowych \u2013 pij\u0105 wino i pal\u0105 papierosy. Podaj\u0105 ci r\u0119k\u0119 i z zaciekawieniem patrz\u0105, jak wyci\u0105gasz sw\u00f3j telefon i wycofujesz si\u0119 na zaplecze. Kiedy twoja osoba przyjacielska z metropolii odbiera telefon i pyta gdzie jeste\u015b, ty opowiadasz jej o swoim do\u015bwiadczeniu z rzek\u0105, i o tym, jak pomyli\u0142o\u015b j\u0105 z autostrad\u0105. Ona si\u0119 \u015bmieje i pyta, kiedy zn\u00f3w ci\u0119 zobaczy, na co ty odpowiadasz, \u017ce nie wiesz. Kiedy si\u0119 roz\u0142\u0105czasz, czeka na ciebie szklanka piwa z likierem Picon<\/em>. Podnosisz j\u0105 i pozdrawiasz towarzysza, kt\u00f3ry da\u0142 ci j\u0105 po d\u0142ugiej drodze.<\/p>\n\n\n\n

II<\/h3>\n\n\n\n

Ale jest jednak co\u015b, czego si\u0119 nie spodziewa\u0142e\u015b. Latami chwyta\u0142e\u015b si\u0119 skrawk\u00f3w wolno\u015bci: czasami w trakcie zadymy, gdy twoje towarzyszki kontrolowa\u0142y kilka dzielnic przez kilka osza\u0142amiaj\u0105cych godzin, czasami na sk\u0142ocie w okresie rebelii, czasami po prostu w swojej wyobra\u017ani. A potem wkraczasz do ZAD, Zone To Defend<\/em>, Strefy Bronionej.<\/p>\n\n\n\n

B\u0142oto to przeciwie\u0144stwo metropolii<\/em> \u2013 przychodzi ci do g\u0142owy, gdy twoje buty zatapiaj\u0105 si\u0119 w mokr\u0105 ziemi\u0119. Beton pokrywa metropoli\u0119, skrywaj\u0105c le\u017c\u0105c\u0105 pod nim gleb\u0119. B\u0142oto jest wielokszta\u0142tne, metropolia jest kanciasta i statyczna. Metropolia jest twarda, b\u0142oto mi\u0119kkie. I jest wsz\u0119dzie w ZAD \u2013 otacza ka\u017cd\u0105 struktur\u0119, formuje si\u0119 wzd\u0142u\u017c ka\u017cdej \u015bcie\u017cki \u2013 jest sta\u0142ym towarzyszem wolnych ludzi tych p\u00f3l. Gdy wchodzisz na peryferia ZAD, unikaj\u0105c policyjnych punkt\u00f3w kontrolnych, przypominasz sobie \u0142aci\u0144skie s\u0142owo humus, <\/em>oznaczaj\u0105ce grunt, gleb\u0119, ziemi\u0119. Z tego rdzenia wywodz\u0105 si\u0119 angielskie s\u0142owa pokora<\/em> i skromno\u015b\u0107<\/em> (humbleness<\/em> i humility<\/em>), idealne okre\u015blenia struktur, kt\u00f3rymi usiane s\u0105 pola i lasy w Strefie.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Twoje dni mijaj\u0105 jakby we \u015bnie. Podczas jednego z nich idziesz wzd\u0142u\u017c drogi i natrafiasz na domek na drzewie. Pytasz, czy mo\u017cesz wej\u015b\u0107 i jaki\u015b g\u0142os sk\u0105d\u015b odpowiada „Jasne”. Kiedy wchodzisz do tego dwupi\u0119trowego domku, nikogo tam nie zastajesz. Nie maj\u0105c poj\u0119cia sk\u0105d wzi\u0105\u0142 si\u0119 ten g\u0142os, wracasz na drog\u0119 i nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej docierasz do baru w pobli\u017cu barykady. W \u015brodku drzemie stary punk, a ty nie chcesz go budzi\u0107. Patrzysz na drog\u0119, kt\u00f3r\u0105 przyszed\u0142e\u015b, lecz na niej te\u017c nikogo nie dostrzegasz. Na wprost, za barykad\u0105, droga te\u017c jest pusta. I wtedy decydujesz si\u0119 pow\u0119drowa\u0107 po lesie. Po chwili b\u0142\u0105kania si\u0119, natrafiasz na inny dwupi\u0119trowy dom zbudowany z pni drzew i puszek. Pukasz do drzwi \u2013 nikt ci nie odpowiada. Wchodzisz wi\u0119c na drabin\u0119 prowadz\u0105c\u0105 na drugie pi\u0119tro i znajdujesz puste \u0142\u00f3\u017cko. K\u0142adziesz si\u0119 i chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej zasypiasz. To jest w\u0142a\u015bnie ten sen.<\/p>\n\n\n\n

Ale sen si\u0119 nie ko\u0144czy, bo znajdujesz si\u0119 w La Chat Teigne<\/em>, centrum ZAD, zlepku struktur po\u0142\u0105czonych dr\u00f3\u017ckami zrobionych z ga\u0142\u0119zi. Jest tu wsp\u00f3lna kuchnia, sala spotka\u0144, tawerna, warsztat, prysznic i kilka wsp\u00f3lnych dom\u00f3w. Gdy otwierasz drzwi do jednego z nich, znajdujesz ponad dwadzie\u015bcia os\u00f3b; niekt\u00f3re odpoczywaj\u0105, inne \u015bpi\u0105, czytaj\u0105, ca\u0142uj\u0105 si\u0119. P\u00f3\u017aniej, kiedy zapada noc, a na niebie \u015bwieci p\u00f3\u0142ksi\u0119\u017cyc, siedzisz na zewn\u0105trz wsp\u00f3lnej kuchni i s\u0142uchasz cykad. Nagle, bosa kobieta przynosi z kuchni akordeon, wychodzi na pe\u0142ne b\u0142ota pole przed tob\u0105, staje pod ksi\u0119\u017cycem i zaczyna gra\u0107. Jedna po drugiej, osoby zaczynaj\u0105 wy\u0142ania\u0107 si\u0119 z cienia i s\u0142ucha\u0107, a kiedy ona zaczyna \u015bpiewa\u0107, \u015bpiewaj\u0105 i one. Cho\u0107 nie znasz s\u0142\u00f3w, wszystko to wydaje ci si\u0119 ca\u0142kiem pi\u0119kne.<\/p>\n\n\n\n

III<\/h3>\n\n\n\n

W twoim \u015bwiecie, wsp\u00f3lnotowe \u017cycie zazwyczaj oznacza wsp\u00f3lne p\u0142acenie czynszu, dzielenie \u0142azienki, list\u0119 obowi\u0105zk\u00f3w domowych i tablic\u0119, na kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna przypina\u0107 sobie z\u0142o\u015bliwe wiadomo\u015bci. W twoim \u015bwiecie dominuj\u0105 bardzo protestanckie i bardzo zachodnie unie ego: kolektywy bardziej przypominaj\u0105ce bandy poszukiwaczy z\u0142ota ni\u017c za\u0142ogi buntowniczek, zawi\u0105zuj\u0105ce si\u0119 w imi\u0119 swoich w\u0142asnych interes\u00f3w, ch\u0119ci p\u0142acenia mniejszego czynszu, zwi\u0119kszenia kapita\u0142u spo\u0142ecznego, a czasami ze zwyk\u0142ego lenistwa. Raz na jaki\u015b czas zdarzaj\u0105 si\u0119 kolektywy zrodzone z walki, kolektywy ze wsp\u00f3lnym celem, buntownicz\u0105 intencj\u0105, ale te p\u0142omienie s\u0105 pr\u0119dko wygaszane przez modny nihilizm, kt\u00f3ry jest bardziej produktem kapitalizmu ni\u017c pragnieniem buntu.<\/p>\n\n\n\n

Przyzwyczai\u0142o\u015b si\u0119 do kl\u0119ski, a najbardziej pokonane i pozbawione nadziei r\u00f3wie\u015bniczki przypominaj\u0105 ci, \u017ce nie ma niczego poza ni\u0105. Wirus rozpaczy \u2013 kapitalistycznego nihilizmu \u2013 atakuj\u0105cy Niemcy, Wielk\u0105 Brytani\u0119 i Stany (najbardziej zamo\u017cne miejsca) jest trucizn\u0105, kt\u00f3ra jednak uchodzi za insurekcyjn\u0105 analiz\u0119 najwy\u017cszego sortu, najczystsz\u0105 form\u0119 zrozumienia[1]<\/a>. W rzeczywisto\u015bci to po prostu kult \u015bmierci, kontrrewolucyjna wym\u00f3wka, by korzysta\u0107 z dekadenckiej i pustej egzystencji.<\/p>\n\n\n\n

A jednak, kilkaset kilomter\u00f3w od ZAD, w okropnej naro\u015bli metropolitalnych przedmie\u015bci, odnajdujesz kolektyw \u2013 komun\u0119 zamieszkuj\u0105c\u0105 [t\u0119] katastrof\u0119 i wype\u0142niaj\u0105c\u0105 j\u0105 \u017cyciem. Siedzisz w pokoju go\u015bcinnym, pij\u0105c kaw\u0119 i pal\u0105c papierosy, i obserwujesz jak ca\u0142a komuna przez ca\u0142y dzie\u0144 przewija si\u0119 przez wsp\u00f3lny dom. Wszystko jest wsp\u00f3lne: tyto\u0144, jedzenie, \u0142\u00f3\u017cka, napoje, pieni\u0105dze i pojazdy. Na dole osoby naprawiaj\u0105 silnik jednego ze wsp\u00f3lnych samochod\u00f3w, przygotowuj\u0105c go na wielk\u0105 podr\u00f3\u017c do ZAD. Tyle razy s\u0142ysza\u0142e\u015b ju\u017c od innych, \u017ceby\u015b nie pyta\u0142, czy mo\u017cesz co\u015b wzi\u0105\u0107, \u017ce zaczynasz czu\u0107 si\u0119 jak ma\u0142e dziecko.<\/p>\n\n\n\n

Grupa os\u00f3b wraca z lasu \u2013 dyskutowa\u0142y o mi\u0142o\u015bci i cybernetyce. Kiedy pytasz ich do czego dosz\u0142y, m\u00f3wi\u0105 ci dwie rzeczy: (1) cybernetyka chce pozna\u0107 wszystko, (2) mi\u0142o\u015b\u0107 jest niepoznawalna. W proces dochodzenia do tych wniosk\u00f3w zaanga\u017cowane by\u0142o dwadzie\u015bcia os\u00f3b z komuny. Zanim jednak mo\u017cesz zapyta\u0107 je o cokolwiek innego, jedziesz do ich centrum spo\u0142ecznego na spotkanie metropolitalnych towarzyszy. Wszyscy siedz\u0105 przy d\u0142ugim stole w trakcie przygotowywania jedzenia. Kilka dzieci bawi si\u0119 w rogu. Dwie kobiety s\u0105 w ci\u0105\u017cy. Nie jeste\u015b w stanie oceni\u0107, kim s\u0105 rodzice tych dzieci, bo ka\u017cdy traktuje je tak samo. Po\u015br\u00f3d tego \u015bmiechu, \u017cart\u00f3w i kaszlu ca\u0142a grupa podejmuje wsp\u00f3lne decyzje co do tego, kto mo\u017ce u\u017cywa\u0107 samochod\u00f3w i w jakie dni najlepiej remontowa\u0107 nowy dom.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n\n\n\n

Przyzwyczai\u0142o\u015b si\u0119 do kl\u0119ski, a najbardziej pokonane i pozbawione nadziei r\u00f3wie\u015bniczki przypominaj\u0105 ci, \u017ce nie ma niczego poza ni\u0105.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

W ko\u0144cu zapada decyzja, \u017ce najbardziej pasuje jutro, wi\u0119c idziesz im pom\u00f3c przy machaniu wielkim m\u0142otem, wyburzaniu ceglanych \u015bcian, wo\u017ceniu taczek pe\u0142nych ziemi i wyrywaniu drewnianych belek no\u015bnych. To b\u0119dzie wielka przestrze\u0144: cz\u0119\u015bciowo centrum spo\u0142eczne, cz\u0119\u015bciowo dom, si\u0142ownia i studio. Kiedy j\u0105 sko\u0144czycie, stanie si\u0119 centrum imigranckich przedmie\u015bci i o\u015brodkiem \u017cycia dla mieszkaj\u0105cych w tej okolicy.<\/p>\n\n\n\n

Po ca\u0142odniowej pracy, podrzucacie jednego towarzysza do jego mieszkania. Znajduje si\u0119 w jednym z wielu 12-pi\u0119trowych blok\u00f3w \u2013 w banlieue<\/em>[2]<\/a> \u2013 i gdy patrzysz jak oddala si\u0119 ju\u017c w stron\u0119 tych wie\u017c z betonu, orientujesz si\u0119, \u017ce komuna tu, w metropolii, jest mo\u017cliwa; i \u017ce mo\u017cna przezwyci\u0119\u017cy\u0107 kl\u0119sk\u0119. W drodze powrotnej do domu, towarzysz prowadz\u0105cy wsp\u00f3lny samoch\u00f3d m\u00f3wi ci, \u017ce za tydzie\u0144 pojedziesz z nimi do ZAD. Zaczynasz my\u015ble\u0107, \u017ce to sen.<\/p>\n\n\n\n

IV<\/h3>\n\n\n\n

Pierwszy raz widzisz na \u017cywo jak pi\u0142a \u0142a\u0144cuchowa przecina pie\u0144 drzewa. Rozlega si\u0119 trzask, krzyk i chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej drzewo si\u0119 przewraca, chybocze si\u0119 i zatrzymuje. A potem jeste\u015b we wsp\u00f3lnym tartaku, przepuszczaj\u0105c je przez maszyn\u0119 zamieniaj\u0105ca je w geometrycznie idealne deski, z kt\u00f3rych powstanie pod\u0142oga jednego z dom\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

W swoim \u015bwiecie, znasz antycywilizacyjne osoby anarchistyczne mieszkaj\u0105ce w drewnianych domach zbudowanych przez innych ludzi. Kiedy nie siedz\u0105 przy swoich komputerach i nie pisz\u0105 przez komunikatory, osoby te stale udoskanalaj\u0105 swoj\u0105 ideologiczn\u0105 czysto\u015b\u0107, atakuj\u0105 tych, kt\u00f3rzy nie powtarzaj\u0105 tych samych mantr i rozkoszuj\u0105 si\u0119 swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 niemoc\u0105. Materialny \u015bwiat, z kt\u00f3rego i w kt\u00f3rym \u017cyj\u0105, uwa\u017caj\u0105 za oczywisto\u015b\u0107, nigdy nie kwestionuj\u0105c tego, jak zosta\u0142 zbudowany, i ignoruj\u0105c tysi\u0105ce niewidzialnych i zapomnianych po\u015bwi\u0119ce\u0144, kt\u00f3re go zrodzi\u0142y. Pot\u0119pi\u0142yby ci\u0119 za bycie w tym tartaku, cho\u0107 siebie nigdy nie pot\u0119piaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

W swoim \u015bwiecie znasz te\u017c marksist\u00f3w, kt\u00f3rzy ci\u0105gle gadaj\u0105 o abstrakcyjnym koncepcie „\u015brodk\u00f3w produkcji”. Nigdy nie s\u0105 to jednak ich \u015brodki, a \u015brodki ich wrog\u00f3w, czekaj\u0105ce, by zosta\u0107 przej\u0119tymi we w\u0142a\u015bciwym momencie. W zapomnienie puszcza si\u0119 niewolnictwo i wyzysk, kt\u00f3re je zrodzi\u0142y, tak samo jak alienacj\u0119, kt\u00f3ra jest im w\u0142a\u015bciwa. Nigdy nie widzia\u0142e\u015b \u017ceby ci marksi\u015bci tworzyli swoje w\u0142asne \u015brodki produkcji, zbudowane z rado\u015bci\u0105, zamys\u0142em i celem.<\/p>\n\n\n\n

Wychodz\u0105ce z maszyny i uk\u0142adane w rz\u0119dy deski czekaj\u0105, by z\u0142o\u017cy\u0107 z nich dom. P\u00f3\u017aniej tego samego dnia, ogl\u0105dasz plany dom\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 by\u0107 zbudowane dla komuny w\u0142asnymi r\u0119kami jej cz\u0142onk\u00f3w. Wieczorem, w \u015brodku kamiennego domu przy tartaku, siedzisz przy d\u0142ugim stole z wieloma innymi osobami i jesz wsp\u00f3lny posi\u0142ek, podczas gdy w palenisku za tob\u0105 bucha ogie\u0144. Kiedy ko\u0144czycie posi\u0142ek, a masa pustych butelek po winie zagraca st\u00f3\u0142, kto\u015b zaczyna wy\u015bwietla\u0107 na \u015bcianie grafiki. Szczeg\u00f3\u0142owo opisuj\u0105 konstrukcj\u0119 dwupi\u0119trowego domu zrobionego z drewna przetworzonego we wsp\u00f3lnym tartaku. Dom by\u0142 zbudowany w cz\u0119\u015bciach i p\u00f3\u017aniej przemycony do ZAD. Ostatnie obrazy pokazuj\u0105 sko\u0144czony dom stoj\u0105cy w\u015br\u00f3d b\u0142ota i drzew, podarunek dla wolnych ludzi Strefy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Kilka dni p\u00f3\u017aniej siedzisz w ma\u0142ej osadzie, wpatruj\u0105c si\u0119 w stado owiec. Kiedy pytasz swojej towarzyszki czy b\u0119d\u0105 strzy\u017cone, odpowiada: „nie, zjemy je, tak samo jak kozy, kr\u00f3liki, \u015bwinie i kaczki”. Po po\u0142udniu zabieracie kozy na wzg\u00f3rza. Pierwszy raz widzisz instykt stadny w akcji \u2013 to jak kozy pod\u0105\u017caj\u0105 za tob\u0105 tak, jakby\u015b by\u0142a jedn\u0105 z nich. Ich zaufanie ci\u0119 smuci i kiedy pytasz j\u0105, czy zabicie jednego z tych zwierz\u0105t b\u0119dzie trudne, ona odpowiada, \u017ce tak. Ca\u0142kiem si\u0119 do nich przywi\u0105za\u0142a. Wieczorem, kiedy kozy s\u0105 ju\u017c z powrotem w ich kamiennej zagrodzie, twoja towarzyszka przyrz\u0105dza ci makaron z wo\u0142owin\u0105. Gdy jesz, m\u00f3wi ci, \u017ce zabi\u0142a tylko jedno zwierz\u0119 i \u017ce zrobi\u0142a to tylko ze wzgl\u0119du na ca\u0142e to sklepowe mi\u0119so, kt\u00f3re zjad\u0142a w swoim \u017cyciu. W szafkach s\u0105 dziesi\u0105tki s\u0142oik\u00f3w z confitem[3]<\/a> z kaczki, zachowanym w ich w\u0142asnym t\u0142uszczu, przygotowanym w komunie, gotowym do zjedzenia. Bycie autonomicznym i pokonanie alienacji jest trudne.<\/p>\n\n\n\n

V<\/h3>\n\n\n\n

To zupe\u0142nie naturalne, \u017ce zobaczy\u0142o\u015b ten koszmar. Podczas twojej podr\u00f3\u017cy autostopem z Calais przez wie\u015b, podwozi ci\u0119 wracaj\u0105cy z pracy \u017candarm. Gdy pr\u00f3bujesz jak najlepie\u0107 gra\u0107 mi\u0142ego brytyjskiego studenta na wakacjach, gliniarz m\u00f3wi ci, jakie masz szcz\u0119\u015bcie, \u017ce \u017cyjesz w kraju, w kt\u00f3rym mo\u017cesz pokaza\u0107 si\u0119 z brytyjsk\u0105 flag\u0105 i nie zosta\u0107 nazwanym faszyst\u0105. Gdy ty pr\u00f3bujesz si\u0119 nie roze\u015bmia\u0107, on dodaje, \u017ce to tragedia, \u017ce nie mo\u017ce wywiesi\u0107 francuskiej ze swojego okna. P\u00f3\u017aniej m\u00f3wi, \u017ce we Francji jest za du\u017co imigrant\u00f3w i \u017ce trzeba ochroni\u0107 francusk\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107. „Poza tym”, m\u00f3wi, „Francuzi s\u0105 leniwi i powinni wi\u0119cej pracowa\u0107”. Jest pierwszym psiarzem, kt\u00f3rego spotykasz. Drugiego \u2013 przy bramce na autostradzie. Podje\u017cd\u017ca swoim motocyklem, jest arogancki i pewny siebie, ka\u017ce ci zjecha\u0107 na drug\u0105 stron\u0119 bramki.<\/p>\n\n\n\n

Trzeci jest jednym z wielu innych i rzuca w ciebie granatem.<\/p>\n\n\n\n

Zanim jednak ma to miejsce \u2013 jeste\u015b jednego wieczora w ZAD, siedzisz z grup\u0105 w Le Chat Teigne<\/em> i s\u0142yszysz, \u017ce tylko garstka policjant\u00f3w ochrania skrzy\u017cowanie za barykadami. Jutro ma si\u0119 odby\u0107 Seme Ta ZAD<\/em>, demo maj\u0105ce odzyska\u0107 ziemi\u0119 i stworzy\u0107 w Strefie uprawy. By\u0107 mo\u017ce policja chce unikn\u0105\u0107 rozg\u0142osu, spodziewaj\u0105c si\u0119 medi\u00f3w, os\u00f3b starszych i dzieci, kt\u00f3rzy maj\u0105 przyjecha\u0107 nad ranem. Niezale\u017cnie od tego, jaki jest prawdziwy pow\u00f3d, dziesi\u0105tki ludzi zaczynaj\u0105 i\u015b\u0107 w stron\u0119 skrzy\u017cowania \u2013 a ty razem z nimi. Gdy si\u0119 tam pojawiasz, widzisz jak powstaj\u0105 pierwsze nowe barykady, ale ju\u017c idziesz za du\u017c\u0105 grup\u0105 os\u00f3b kieruj\u0105c\u0105 si\u0119 w stron\u0119 policji.<\/p>\n\n\n\n

Atak zd\u0105\u017cy\u0142 si\u0119 zacz\u0105\u0107, zanim dotar\u0142y\u015bcie na miejsce. Pi\u0119\u0107dziesi\u0105t os\u00f3b szar\u017cuje na trzy policyjne suki. Odpala si\u0119 kilka granat\u00f3w z gazem \u0142zawi\u0105cym, ale wiatr zawiewa go w stron\u0119 psiarzy. W momencie, w kt\u00f3rym gaz si\u0119 ko\u0144czy, atak si\u0119 ponawia i trzy suki pe\u0142ne przera\u017conych pa\u0142arzy odje\u017cd\u017caj\u0105, przy akompaniamencie radosnych okrzyk\u00f3w setek ludzi.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Wracasz na rozstaje dr\u00f3g by pom\u00f3c z przenoszeniem materia\u0142\u00f3w do budowania barykad na front. Kto\u015b przywi\u00f3z\u0142 soundsystem dostrojony do Radia Klaxon<\/em>, pirackiego radia ZAD. Gdy rozbrzmiewa m\u00f3wi\u0105cy po angielsku g\u0142os, wielki t\u0142um w niewyt\u0142umaczalny spos\u00f3b si\u0119 ucisza. Jaka\u015b kobieta zaczyna m\u00f3wi\u0107 o ochronie ziemi, rytua\u0142ach wiosny i z wyra\u017anego powodu ko\u0144czy sw\u00f3j pisany proz\u0105 poemat s\u0142owami: „MO\u017bE B\u00d3G JEST CZARNY”.<\/p>\n\n\n\n

Nagle sobie przypominasz \u2013 w komunie, w lesie, w barze i w domach wszyscy m\u00f3wi\u0105 o Czarnych Panterach[4]<\/a>. M\u00f3wi\u0105 o nich ju\u017c od miesi\u0119cy. To ni\u0107, z kt\u00f3rej upleciona jest ca\u0142a ta sie\u0107. W miar\u0119 jak angielskie s\u0142owa z radia zanikaj\u0105 i zostaj\u0105 zast\u0105pione przez techno, my\u015blisz o autonomii, samowystarczalno\u015bci i samoobronno\u015bci Czarnych Panter. My\u015blisz o zagro\u017ceniu, kt\u00f3rym byli dla porz\u0105dku Stan\u00f3w Zjednoczonych i o tym, \u017ce pytania, kt\u00f3re postawili, nadal pozostaj\u0105 bez odpowiedzi. Ale w miar\u0119 jak rozlega si\u0119 techno, zdajesz sobie spraw\u0119, \u017ce przez ca\u0142y ten czas na w\u0142asne oczy widzia\u0142a\u015b, jak ta odpowied\u017a stara si\u0119 uformowa\u0107. Kto\u015b podaje ci blanta, a ty orientujesz si\u0119, \u017ce wcale nie jeste\u015b na haju.<\/p>\n\n\n\n

Nad ranem przyje\u017cd\u017ca ponad tysi\u0105c os\u00f3b z \u0142opatami, kilofami, sadzonkami, kurczakami, nasionami i zaopatrzeniem. Rozchodz\u0105 si\u0119 na r\u00f3\u017cne cz\u0119\u015bci pola i zaczynaj\u0105 sadzi\u0107, obrabia\u0107 ziemi\u0119 i budowa\u0107 nowe struktury. Po po\u0142udniu idziesz na nowe barykady. Osoby rozbieraj\u0105 tam betonow\u0105 drog\u0119 i rozkopuj\u0105 ziemi\u0119. Z ty\u0142u, na rozstajach, ludzie jedz\u0105, pij\u0105 wino i odpoczywaj\u0105 w s\u0142o\u0144cu. P\u00f3\u017anym popo\u0142udniem tam, gdzie wcze\u015bniej by\u0142a tylko znacz\u0105ca policyjn\u0105 okupacj\u0119 namalowana na betonie trupia czaszka, stoi ju\u017c pi\u0119\u0107 nowych barykad. Mapa, kt\u00f3r\u0105 studiowa\u0142o\u015b przed przyjazdem do ZAD, przedstawia\u0142a t\u0119 lokalizacj\u0119 jako miejsce, kt\u00f3rego nale\u017cy unika\u0107. Teraz jest to centrum \u017cycia, wype\u0142nione szcz\u0119\u015bciem i \u015bwi\u0119towaniem. W nocy idziesz na imprez\u0119 na okupowanej farmie po drugiej stronie strefy, tam, gdzie wcze\u015bniej konstruowano nowy dom. Jesz kanapki i nale\u015bniki, pijesz wino i obserwujesz ta\u0144cz\u0105ce w wielkim namiocie osoby. I potem ch\u0119tnie idziesz spa\u0107, wiedz\u0105c, \u017ce strefa uros\u0142a i zg\u0119stnia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

A wi\u0119c to, \u017ce zobaczy\u0142e\u015b ten koszmar, by\u0142o zupe\u0142nie naturalne. Rano zostajesz obudzony wiadomo\u015bciami, \u017ce policja wr\u00f3ci\u0142a. Gdy si\u0119 zbli\u017cali, grupa ukrywaj\u0105cych si\u0119 w lesie os\u00f3b przygotowa\u0142a na nich zasadzk\u0119. Jednego pa\u0142arza porz\u0105dnie obito, innego podpalono. W odpowiedzi du\u017ca grupa prewencyjnych ruszy\u0142a na nowe barykady i ty wkr\u00f3tce te\u017c si\u0119 tam kierujesz, wraz z wieloma innymi. Gdy docieracie na miejsce, walka ju\u017c trwa \u2013 atak, kontratak. W miar\u0119 jak chaos si\u0119 zaognia, przypominasz sobie ludzi chodz\u0105cych o kulach, osoby bez oczu i inne, kt\u00f3re spotka\u0142e\u015b po drodze, a kt\u00f3re dozna\u0142y powa\u017cnych uraz\u00f3w w ZAD. <\/p>\n\n\n\n

A jednak \u2013 dziesi\u0105tki os\u00f3b nap\u0142ywaj\u0105 jak wielka fala, rzucaj\u0105c kamieniami i butelkami w stron\u0119 policji, wrzeszcz\u0105c ile si\u0142 w p\u0142ucach i miotaj\u0105c si\u0119 jak szalone. A potem widzisz jak niebo przecinaj\u0105 trzy puszki, jak lec\u0105 bezpo\u015brednio w twoj\u0105 stron\u0119. Schodzisz im z drogi. Jedna z nich l\u0105duje obok ciebie, ale zamiast wypu\u015bci\u0107 gaz \u0142zawi\u0105cy wybucha, zostawiaj\u0105c w ziemi du\u017cy krater. I wtedy ju\u017c rozumiesz \u2013 ten koszmar jest prawdziwy i pr\u00f3buje przebi\u0107 si\u0119 do Strefy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Front przesuwa si\u0119 raz w jedn\u0105, raz w drug\u0105 stron\u0119, dop\u00f3ki policja nie skupia swoich si\u0142 i nie forsuje barykad, przyt\u0142aczaj\u0105c obro\u0144c\u00f3w. W ramach finalnego kontrataku wita si\u0119 ich mo\u0142otowami. Gdy ty i reszta si\u0119 wycofujecie, kto\u015b podpala stoj\u0105cy przy barykadzie bar, dotrzymuj\u0105c tym samym swojej obietnicy, \u017ce nigdy nie odda go policji. Masz czas \u017ceby ostatni raz rzuci\u0107 okiem za siebie i widzisz dziesi\u0105tki prewencyjnych w maskach gazowych, biegn\u0105cych w twoj\u0105 stron\u0119 przez dym i gaz \u0142zawi\u0105cy, widzisz p\u0142on\u0105cy za nimi bar \u2013 koszmar, kt\u00f3rzy przej\u0105\u0142 t\u0119 przestrze\u0144, kt\u00f3r\u0105 wy wyzwoli\u0142y\u015bcie dwa dni temu.<\/p>\n\n\n\n

Policyjny szereg zatrzymuje si\u0119 pod domkiem na drzewie. Tutaj jest nowa granica pomi\u0119dzy wolno\u015bci\u0105 a porz\u0105dkiem.<\/p>\n\n\n\n

VI<\/h3>\n\n\n\n

Kilka tygodni p\u00f3\u017aniej, siedz\u0105c w barze, dowiadujesz si\u0119, \u017ce sytuacja w ZAD wygl\u0105da tak samo jak przed twoim przyjazdem. Wszystko jak trwa\u0142o, tak trwa, Strefa nie ust\u0119puje, a na przysz\u0142o\u015b\u0107 zaplanowanych jest wi\u0119cej demonstracji. Podnosisz g\u0142ow\u0119, \u017ceby spojrze\u0107 na telewizor wisz\u0105cy nad barmanem i widzisz konserwatyst\u00f3w walcz\u0105cych z policj\u0105 w Pary\u017cu z powodu prawa o ma\u0142\u017censtwach jednop\u0142ciowych, stop\u0119 bezrobocia w Hiszpanii skacz\u0105c\u0105 do 27% i atak terrorystyczny w Stanach. Znajdujesz sobie inne miejsce, zdala od telewizora, i czytasz te s\u0142owa o \u017cyciu w wolnej strefie:<\/p>\n\n\n\n

\n

W obozowisku mieli\u015bmy okazj\u0119 zobaczy\u0107 nasz\u0105 zrz\u0119dliw\u0105, niezadowolon\u0105 c\u00f3rk\u0119 w nowym \u015bwietle. Ju\u017c po dw\u00f3ch dniach sama wchodzi\u0142a i schodzi\u0142a ze stromych g\u00f3rek, sama stawa\u0142a w kolejce w kolektywnej kuchni, sama pyta\u0142a doros\u0142ych o pomoc, a wo\u0142a\u0142a nie tylko po nas… Wieczorem pomaga\u0142a uk\u0142ada\u0107 drewno na opa\u0142 i zasypia\u0142a bez \u017cadnego narzekania przy ognisku, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rego siedzia\u0142a setka g\u0142o\u015bnych ludzi. Jedzenie, kt\u00f3rego normalnie by nie tkn\u0119\u0142a, teraz \u0142apczywie poch\u0142ania\u0142a \u2013 te\u017c dlatego, \u017ce nie mia\u0142a wielu alternatyw. Przechodz\u0105ce obok niej krowy i kozy jej nie p\u0142oszy\u0142y. W ci\u0105gu dnia nie pr\u00f3bowa\u0142a trzyma\u0107 si\u0119 tylko nas, a raczej by\u0142a tam gdzie inne dzieci albo aktywno\u015bci czy ludzie, kt\u00f3rzy j\u0105 interesowali.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Z powrotem w metropolii widzisz romskie obozowiska rozbite wzd\u0142u\u017c pobocza autostrady i \u015bledzisz oczami stru\u017ck\u0119 dymu wydobywaj\u0105c\u0105 si\u0119 z ich rozklekotanych komink\u00f3w. Obok przemykaj\u0105 setki samochod\u00f3w, wydalaj\u0105c zanieczyszenia i \u015bmieci. Pod autostrad\u0105, przy rzece, kilku m\u0142odych m\u0119\u017cczyzn taguje na \u015bcianie s\u0142owa ZAD PARTOUT \u2013 ZAD WSZ\u0118DZIE. Z supermarket\u00f3w niezauwa\u017ceni z\u0142odzieje wynosz\u0105 artyku\u0142y spo\u017cywcze o warto\u015bci kilkuset euro. Uchod\u017acy z Syrii, Kurdystanu i Libii siedz\u0105 w barach, obserwuj\u0105c przemijaj\u0105cy \u015bwiat. Przypominasz sobie, \u017ce kryzys dopiero uderzy we Francj\u0119 z tak\u0105 si\u0142\u0105, z jak\u0105 uderzy\u0142 w Grecj\u0119 i Hiszpani\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Wracasz na autostrad\u0119 i \u0142apiesz stopa na p\u00f3\u0142noc w kierunku Wielkiej Brytanii. W radiu jaki\u015b analityk m\u00f3wi o niedawnej sytuacji na Cyprze i wyprzedawaniu krajowych praw do gazu ziemnego. Kierowca m\u00f3wi ci, \u017ce pracuje dla firmy gazowniczej i jego praca polega na odnajdywaniu z\u0142\u00f3\u017c. M\u00f3wi, \u017ce to tylko kwestia czasu, a\u017c zaczn\u0105 wierci\u0107 w Hiszpanii. Eksperci m\u00f3wi\u0105, \u017ce stworzy to miejsca pracy i wpompuje w gospodark\u0119 wi\u0119cej pieni\u0119dzy. To w\u0142a\u015bnie jest kryzys<\/em>, zaplanowany w celu wyci\u0105gni\u0119cia z ziemi wi\u0119kszej ilo\u015bci zasob\u00f3w. Gdy samoch\u00f3d gna po autostradzie, widzisz poci\u0105g TGV przemykaj\u0105cy obok elektrowni atomowej. Trzydzie\u015bci kilometr\u00f3w dalej jest nast\u0119pna i wiesz, \u017ce nim dotrzesz do Calais, to zobaczysz ich jeszcze kilka. My\u015blisz o walce przeciwko linii kolei du\u017cej pr\u0119dko\u015bci w dolinie Susa i kiedy spogl\u0105dasz na niebo i widzisz samoloty, my\u015blisz o ZAD, kt\u00f3r\u0105 utworzono w celu powstrzymania budowy lotniska. I wtedy przypominasz sobie s\u0142owa, kt\u00f3re czyta\u0142a\u015b lata temu, s\u0142owa, kt\u00f3re prawie zapomnia\u0142a\u015b:<\/p>\n\n\n\n

\n

Jak\u017ce szcz\u0119\u015bliwe s\u0105 sieroty \u2013 chaos tego \u015bwiata do nich nale\u017cy. P\u0142aczecie nad wszystkim, co stracili\u015bcie; rzeczywi\u015bcie, stracili\u015bmy wszystko. Ale sp\u00f3jrzcie wok\u00f3\u0142 nas: zyska\u0142y\u015bmy braci i siostry, tak wiele braci i si\u00f3str. Teraz, od nieznanego oddziela nas tylko nostalgia.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

\n

Idziesz i si\u0119 gubisz. Nigdzie nie ma miary twojej warto\u015bci. Idziesz i nie wiesz, kim jeste\u015b. Ale ta ignorancja jest b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem i jeste\u015b bez warto\u015bci, tak jak pierwszy cz\u0142owiek. W\u0119druj tymi \u015bcie\u017ckami. Je\u015bli nie by\u0142by\u015b tak zagubiony, wszystkie te spotkania nie by\u0142yby ci tak bardzo przeznaczone.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

\n

Odejd\u017amy. Ju\u017c najwy\u017cszy czas. Ale prosz\u0119, odejd\u017amy razem. Sp\u00f3jrz na nasze gesty, na ich coraz wi\u0119ksz\u0105 gracj\u0119; sp\u00f3jrz na nasz\u0105 \u017cywio\u0142owo\u015b\u0107, jak\u017ce pi\u0119kne jest to, \u017ce nic nas nie pochwyca; sp\u00f3jrz na nasze cia\u0142a, jak p\u0142ynnie si\u0119 mieszaj\u0105. Ile czasu musia\u0142o min\u0105\u0107, \u017ceby tak wolne gesty zn\u00f3w zst\u0105pi\u0142y na ziemi\u0119.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

\n

Ale wiesz co \u2013 na drodze naszego komunizmu nadal stoj\u0105 \u015bciany. S\u0105 wewn\u0105trz nas i pomi\u0119dzy nami, i nadal nas dziel\u0105. Wci\u0105\u017c nie sko\u0144czyli\u015bmy z tym \u015bwiatem. Wci\u0105\u017c jest zazdro\u015b\u0107, g\u0142upota, pragnienie bycia kim\u015b, bycia rozpoznawanym, pragnienie znaczenia czego\u015b. I co gorsze \u2013 potrzeba w\u0142adzy. Oto ruiny starego \u015bwiata, kt\u00f3re w nas pozostaj\u0105, i kt\u00f3re nadal trzeba zburzy\u0107.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Kiedy wysiadasz z samochodu przy autostradzie, widzisz tag ZAD PARTOUT na billboardzie. Reszt\u0119 drogi do Calais idziesz pieszo, my\u015bl\u0105c o wszystkim, co zobaczy\u0142o\u015b w przeci\u0105gu ostatnich kilku miesi\u0119cy. W ko\u0144cu tego do\u015bwiadczy\u0142e\u015b, a teraz, gdy wspomnienia s\u0105 \u017cywe w twojej wyobra\u017ani, wiesz, o co walczysz. Gdy dostrzegasz skraj miasta portowego, przypominasz sobie wi\u0119cej s\u0142\u00f3w, napisanych w 2003 roku:<\/p>\n\n\n\n

\n

To, \u017ce zbudowanie zwyci\u0119skiego ruchu rewolucyjnego w ca\u0142ej jego pe\u0142ni mo\u017ce zaj\u0105\u0107 ca\u0142e pokolenie, nie sprawia, \u017ce si\u0119 wahamy. Wyobra\u017camy sobie to z ca\u0142kowitym spokojem ducha.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Zaraz przed wej\u015bciem na prom, sprawdzasz internet i widzisz, \u017ce policja wycofa\u0142a si\u0119 z dw\u00f3ch g\u0142\u00f3wnych skrzy\u017cowa\u0144 w ZAD. Ministerstwo Spraw Wewn\u0119trznych nie jest ju\u017c w stanie utrzymywa\u0107 tej zmilitaryzowanej si\u0142y bez ograniczenia swojej zdolno\u015bci chronienia Pary\u017ca. W tym okresie s\u0142abo\u015bci, Strefa Broniona b\u0119dzie rosn\u0105\u0107. Wy\u0142\u0105czasz internet, wychodzisz z kawiarni na ulice Calais wype\u0142nione imigrantami pr\u00f3buj\u0105cymi dotrze\u0107 do swoich rodzin na wyspach. Jest wiosna 2013 roku.<\/p>\n\n\n\n

\n

Gdzie s\u0105 s\u0142owa,
gdzie moi przodkowie,
gdzie jest dom,
gdzie kochankowie,
i gdzie moje przyjaci\u00f3\u0142ki?
Nie ma ich, moje dziecko.
Wszystko trzeba zbudowa\u0107.
Musisz zbudowa\u0107 j\u0119zyk,
w kt\u00f3rym zamieszkasz.
Musisz zbudowa\u0107 dom,
w kt\u00f3rym nie b\u0119dziesz ju\u017c sama.
Musisz odnale\u017a\u0107 przodkinie,
kt\u00f3re ci\u0119 uwolni\u0105
i wymy\u015bli\u0107 now\u0105 szko\u0142\u0119 uczu\u0107,
dzi\u0119ki kt\u00f3rej
pokochasz na nowo.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n

Osoby autorskie<\/strong>: Anonimowe<\/h3>\n\n\n\n

Pierwotna publikacja<\/strong>: Brytyjskie Indymedia<\/h3>\n\n\n\n

Rok publikacji<\/strong>: 2013<\/h3>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

[1]<\/a> przyp. red.: Mowa najprawdopodniej o tendencji nihilistycznej w anarchizmie insurekcjonistycznym, nazywan\u0105 zazwyczaj anarcho-nihilizmem<\/p>\n\n\n\n

[2]<\/a> przyp. t\u0142um.: Banlieue<\/em> to przedmie\u015bcia du\u017cych francuskich miast. Sam termin mniej wi\u0119cej od lat 70′ nabra\u0142 jednak konkretnych konotacji i oznacza g\u0142\u00f3wnie swego rodzaju dzielnice biedoty, cz\u0119sto r\u00f3wnie\u017c imigranckie. S\u0105 czasami traktowane jako no-go zones<\/em> ze wzgl\u0119du na du\u017cy odsetek przest\u0119pstw i to w nich mia\u0142y miejsce jedne z najwi\u0119kszych zamieszek ostatnich lat, jak te z 2005 roku.<\/p>\n\n\n\n

[3]<\/a> przyp. t\u0142um.: Confit <\/em>to specjalno\u015b\u0107 po\u0142udniowo-zachodniej kuchni francuskiej; metoda konserwowania mi\u0119sa, polegaj\u0105ca na gotowaniu go przez d\u0142u\u017cszy czas na wolnym ogniu, w jakiego\u015b rodzaju t\u0142uszczu.<\/p>\n\n\n\n

[4]<\/a> przyp. red.: Partia Czarnych Panter by\u0142o marksistowsk\u0105 organizacj\u0105 polityczn\u0105 walcz\u0105c\u0105 o samostanowienie dla czarnych Amerykan\u00f3w, szczeg\u00f3lnie skupiaj\u0105c si\u0119 na rasistowskiej brutalno\u015bci policji. Znani szczeg\u00f3lni z ich wysi\u0142k\u00f3w organizowania spo\u0142ecznego, m.in.: ubrojonych patroli maj\u0105cych na celu obserwacj\u0119 psiarzy czy program\u00f3w \u015bniadaniowych dla dzieci z biednych dzielnic.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

By\u0107 mo\u017ce mia\u0142a\u015b swoje podejrzenia, ale kiedy to wszystko staje ci przed oczami, nie da si\u0119 ju\u017c temu zaprzeczy\u0107. Zaczyna si\u0119 prosto. Pewnego ranka budzisz si\u0119 w kamiennym domu, zbudowanym setki lat temu; domu, kt\u00f3ry stoi pomimo…<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":1101,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[2,4],"tags":[17],"class_list":["post-1088","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly","category-opowiesci","tag-zad"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nieczytelne.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1088","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nieczytelne.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nieczytelne.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nieczytelne.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nieczytelne.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1088"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/nieczytelne.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1088\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4453,"href":"https:\/\/nieczytelne.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1088\/revisions\/4453"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nieczytelne.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1101"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nieczytelne.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1088"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nieczytelne.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1088"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nieczytelne.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1088"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}