{"id":5569,"date":"2025-05-13T15:16:28","date_gmt":"2025-05-13T13:16:28","guid":{"rendered":"https:\/\/nieczytelne.com\/?p=5569"},"modified":"2025-05-28T15:26:30","modified_gmt":"2025-05-28T13:26:30","slug":"zaklocic-ludobojstwo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nieczytelne.com\/en\/2025\/05\/13\/zaklocic-ludobojstwo\/","title":{"rendered":"Zak\u0142\u00f3ci\u0107 ludob\u00f3jstwo"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n

T\u0142umacz_ niespokojn:<\/h2>\n\n\n\n

Zak\u0142\u00f3ci\u0107 ludob\u00f3jstwo<\/h2>\n\n\n\n

Bilans okupacji w sprawie palestyny w Polsce<\/h2>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div><\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

Ofensywa przeprowadzona 7 pa\u017adziernika przez Hamas by\u0142a zdecydowanie czym\u015b historycznym. Nie tylko dlatego, \u017ce seria wydarze\u0144, kt\u00f3ra po niej nast\u0105pi\u0142a, ma szans\u0119 zdeterminowa\u0107 polityk\u0119 najbli\u017cszych lat. Ludob\u00f3jstwo, kt\u00f3rego Izrael dokonuje na Palesty\u0144czykach, musi by\u0107 historyczne, bo nic poza histori\u0105 nie jest tak mordercze. Ruch okupacyjny, kt\u00f3ry wyr\u00f3s\u0142 z ameryka\u0144skich uniwersytet\u00f3w jest, przeciwnie, dowodem na trwa\u0142o\u015b\u0107 pragnienia jej zatrzymania. Jego g\u0142os sprzeciwu, cho\u0107 niestety niewystarczaj\u0105cy by znacz\u0105co wp\u0142yn\u0105\u0107 na sytuacj\u0119 w Gazie, pokaza\u0142, \u017ce ludzie na ca\u0142ym \u015bwiecie w mniejszym lub wi\u0119kszym stopniu uto\u017csamili si\u0119 z losem Palesty\u0144czyk\u00f3w \u2013 by\u0107 mo\u017ce przeczuwaj\u0105c, \u017ce w przysz\u0142o\u015bci mog\u0105 go podzieli\u0107. P\u00f3ki jednak ruch ten ogranicza\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie do Stan\u00f3w Zjednoczonych i Europy Zachodniej, pozostawa\u0142 dla mnie w pewnym stopniu odleg\u0142y. Cho\u0107 \u015bledzi\u0142em go, nie by\u0142em w stanie wyci\u0105gn\u0105\u0107 z niego decyduj\u0105cych wniosk\u00f3w. Nadal czu\u0142em, \u017ce historia mija nas bokiem i \u017ce jestem zupe\u0142nie niezdolny, \u017ceby do\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 do pr\u00f3b powstrzymania jej biegu. I wiem, \u017ce nie by\u0142em w tych odczuciach osamotniony.<\/p>\n\n\n\n

Wszystko to jednak si\u0119 zmieni\u0142o, gdy dowiedzia\u0142em si\u0119 o rozpocz\u0119ciu okupacji propalesty\u0144skich w Krakowie i Warszawie. Pami\u0119tam, \u017ce zrobi\u0142o to na mnie takie wra\u017cenie, \u017ce pomy\u015blalem: \u201ebry\u0142a \u015bwiata zosta\u0142a ruszona z posad\u201d. I cho\u0107 by\u0142o to pewnie lekko podnios\u0142e, to doza patosu odpowiada\u0142a wio\u015bnie ruch\u00f3w spo\u0142ecznych, kt\u00f3r\u0105 te okupacje \u2013 z czego jedna z nich za\u0142o\u017cona w tym samym mie\u015bcie w kt\u00f3rym w\u0142a\u015bnie trwa\u0142a okupacja akademika! \u2013 zwiastowa\u0142y. Przez nast\u0119pne dni \u015bledzi\u0142em wszelkie zwi\u0105zane z nimi informacje i stara\u0142em si\u0119, jak mog\u0142em, wnie\u015b\u0107 co\u015b do ruchu. Efektem by\u0142a publikacja \u201eKilku wskaz\u00f3wek z okupacji kampus\u00f3w w USA i Europie\u201d[1]<\/sup><\/a>, a pewien czas p\u00f3\u017aniej, tekstu \u201eWszystko dopiero przed nami\u201d[2]<\/sup><\/a>. Ju\u017c na etapie publikacji drugiego tekstu da\u0142o si\u0119 odczu\u0107, \u017ce ta pierwotna lista wskaz\u00f3wek \u201eby\u0142a […] zbytnio podyktowana zachodnim do\u015bwiadczeniem\u201d[3]<\/sup><\/a>. Takie poleganie na zachodnim my\u015bleniu politycznym znacznie utrudnia realne przeciwstawienie si\u0119 naszemu kontekstowi, kt\u00f3ry nie jest gorszy czy lepszy od innych, tylko inny, wymaga innego lawirowania i ma inne punkty nacisku. Potrzebna do tego jest polityczna gramatyka, kt\u00f3ra umo\u017cliwi\u0142aby wyra\u017cenie specyficznych dla nas szans i zagro\u017ce\u0144, na miejsce skazanej na pora\u017ck\u0119 pr\u00f3by zaaplikowania obcego nam \u2013 nawet je\u015bli zrozumia\u0142ego \u2013 politycznego j\u0119zyka. Brak takiej gramatyki by\u0142 na pewno spowodowany tym, \u017ce dot\u0105d brakowa\u0142o nam (zadowalaj\u0105cych) lokalnych przyk\u0142ad\u00f3w, do kt\u00f3rych mogliby\u015bmy si\u0119 odnie\u015b\u0107 w naszych rozwa\u017caniach politycznych. Z drugiej strony trzy takie zadowalaj\u0105ce przyk\u0142ady w\u0142a\u015bnie sta\u0142y nam przed oczami.<\/p>\n\n\n\n

Dlatego, by zado\u015b\u0107uczyni\u0107 okupacjom i nie ocenia\u0107 ich na podstawie ostatecznie obcych nam wszystkim kategorii czy krytykowa\u0107 wed\u0142ug lewicowych katechizm\u00f3w, zdecydowa\u0142em si\u0119 na podej\u015bcie oparte du\u017co bardziej na zrozumieniu i otwarto\u015bci. Rozpocz\u0105\u0142em projekt zbierania historii, kt\u00f3ry ostatecznie przeistoczy\u0142 si\u0119 w pr\u00f3b\u0119 wsp\u00f3\u0142badania[4]<\/sup><\/a>: wypracowania (kontr)wiedzy o dzia\u0142aniu, kt\u00f3ra mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 dobrym wsp\u00f3lnym i prze\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 na skuteczniejsz\u0105 organizacj\u0119. Wymaga\u0142o to wej\u015bcia we wn\u0119trze okupacji \u2013 rz\u0105dz\u0105c\u0105 si\u0119 swoimi prawami dyskursywn\u0105 i afektywn\u0105 przestrze\u0144 \u2013 by zawiesi\u0107 w pewnym stopniu to, czego nauczy\u0142o ogl\u0105dactwo antagonistycznych ruch\u00f3w spo\u0142ecznych z daleka i dowiedzie\u0107 si\u0119, co, a przede wszystkim jak<\/em>, my\u015bl\u0105 osoby je prowadz\u0105ce. Jest to niezb\u0119dna cz\u0119\u015b\u0107 procesu rozwini\u0119cia my\u015bli, kt\u00f3ra jest rzeczywi\u015bcie skrojona na nasze potrzeby. Bez trwaj\u0105cego wsp\u00f3\u0142badania z pewno\u015bci\u0105 nie by\u0142bym w stanie napisa\u0107 tego artyku\u0142u \u2013 dzi\u0119ki niemu uda\u0142o mi si\u0119 uzyska\u0107 nie tylko lepszy wgl\u0105d w ruch, ale przede wszystkim s\u0142u\u017cy\u0142o ono jako bardzo skuteczny klucz doboru problematyk, kt\u00f3re w innym wypadku tworzy\u0142yby niezr\u00f3\u017cnicowan\u0105 i nieczyteln\u0105 mg\u0142awic\u0119, a nie przejrzyst\u0105 i znacz\u0105c\u0105 konstelacj\u0119. Uda\u0142o mi si\u0119 przyswoi\u0107 nowe kategorie i style krytyki, kt\u00f3re stanowi\u0105 zr\u0119by nowego, adekwatnego politycznego j\u0119zyka.<\/p>\n\n\n\n

Z drugiej strony artyku\u0142 ten nie ma za wiele wsp\u00f3lnego z tym, co rozumiem przez wsp\u00f3\u0142badanie, jako \u017ce nie tylko nie jest cz\u0119\u015bci\u0105 \u017cadnego procesu organizacyjnego, ale dotyczy te\u017c kwestii na do\u015b\u0107 wysokim poziomie abstrakcji i wyteoretyzowania, nie zawieraj\u0105c jednocze\u015bnie \u017cadnego przepisu na to, jak przeku\u0107 je na praktyczne kroki, kt\u00f3re mo\u017cna by by\u0142o postawi\u0107. Jest on bardziej napisany \u201ena motywach\u201d mojego wsp\u00f3\u0142badania i odzwierciedla du\u017co bardziej m\u00f3j w\u0142asny rozw\u00f3j jako podmiotu politycznego (teoretyka, badacza), ni\u017c jakikolwiek kolektywny proces. To nie oznacza, \u017ce nie znajduj\u0105 si\u0119 tutaj politycznie decyduj\u0105ce tre\u015bci (gdybym tak by\u0142o, to by\u0142bym w istocie bardzo kiepskim autorem). Jest szansa, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 tego artyku\u0142u wyznacza nawet jaki\u015b horyzont dla przysz\u0142ych dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3ry je\u015bli teraz zdaje si\u0119 odleg\u0142y i abstrakcyjny, to tylko dlatego, \u017ce nasza praktyka musi jeszcze nadgoni\u0107. Natomiast na pewno s\u0105 tutaj te\u017c rzeczy, kt\u00f3re si\u0119 zdezaktualizowa\u0142y czy stanowi\u0105 wyraz form politycznych, kt\u00f3re ju\u017c nie istniej\u0105 i zaistnie\u0107 nie mog\u0105. To, co w tym tek\u015bcie jest co, musi ju\u017c ustali\u0107 sama osoba czytaj\u0105ca, najlepiej wsp\u00f3lnie z innymi, czy to w ramach wsp\u00f3\u0142badania czy innego procesu samo\u015bwiadomego organizowania si\u0119. Nic tutaj na pewno nie jest kwesti\u0105 wielkiego przeskoku, chyba \u017ce bieg historii zn\u00f3w na (nie)mi\u0142o zaskoczy. Wszystko musi by\u0107 wyprodukowane krok po kroku.<\/p>\n\n\n\n

Tymczasem pozwol\u0119 sobie tutaj na szersze zarysowanie problematyk, kt\u00f3re okupacje mniej lub bardziej \u015bwiadomie otworzy\u0142y i skonfrontowa\u0107 je z tym zewn\u0119trzem, kt\u00f3re wcze\u015bniej celowo wzi\u0105\u0142em w nawias. Przyjrz\u0119 si\u0119 wi\u0119c wszystkiemu: od cz\u0119sto niedopowiedzianego kontekstu okupacji, przez implikacje ich element\u00f3w \u2013 dot\u0105d ocenianych wy\u0142\u0105cznie w \u015bwietle strategiczno-taktycznym, po potencjalno\u015b\u0107, kt\u00f3ra wykracza poza ich sukcesy czy pora\u017cki. Nie w imi\u0119 refleksji nad tym, co si\u0119 sko\u0144czy\u0142o, a wst\u0119pnych uwag do tego, co by\u0107 mo\u017ce w\u0142a\u015bnie si\u0119 zaczyna. I finalnie, chc\u0119 powiedzie\u0107 te\u017c kilka rzeczy, kt\u00f3re by\u0107 mo\u017ce wybiegaj\u0105 troch\u0119 przed szereg tego, co si\u0119 uda\u0142o ju\u017c kolektywnie wypracowa\u0107 w badaniu, ale kt\u00f3rych wypowiedzenie uwa\u017cam za potrzebne. Szczeg\u00f3lnie w kwestii nieko\u0144cz\u0105cych si\u0119 zagrywek uniwersytetu, by przedstawi\u0107 te okupacje jako jedynie kr\u00f3tki i krzykliwy epizod w jego d\u0142ugiej i godnej szacunku historii.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\u201ePanie Rektorze, porozmawiajmy\u201d \u2013 dialog i publiczno\u015b\u0107<\/h3>\n\n\n\n

M\u00f3wienie o dialogu w tej sprawie by\u0142o od samego pocz\u0105tku obarczone pewnymi sprzeczno\u015bciami. Bo jak mo\u017cna debatowa\u0107 o ludob\u00f3jstwie? Jak pr\u00f3bowa\u0107 przekona\u0107 instytucj\u0119, kt\u00f3ra jest w nie uwik\u0142ana \u2013 i na to nie narzeka \u2013 racjonalnymi argumentami? Jak mo\u017cna przerzuci\u0107 most komunikacji nad tak\u0105 polityczn\u0105 przepa\u015bci\u0105, gdzie jedna strona cierpi razem z mordowanymi i solidaryzuje si\u0119 z oporem, a druga albo odwraca wzrok, albo wr\u0119cz solidaryzuje si\u0119 z morduj\u0105cymi? Nie chodzi tu jednak tylko o przepa\u015b\u0107 afektywn\u0105 czy \u015bwiatopogl\u0105dow\u0105 \u2013 wielu, z w\u0142adzami polskich uniwersytet\u00f3w w\u0142\u0105cznie, nie ma problemu z nazywaniem trwaj\u0105cej nakby<\/em> \u201ekryzysem humanitarnym\u201d[5]<\/sup><\/a>, czy \u201ekrwawym konfliktem\u201d[6]<\/sup><\/a> i proklamuje wiar\u0119 w warto\u015bci podobne do tych, kt\u00f3re wybrzmiewaj\u0105 w okupacjach. \u201eLudob\u00f3jstwo\u201d jest terminem du\u017co bardziej uwik\u0142anym i implikuj\u0105cym, i nie tylko je\u015bli chodzi o instrumentalizowan\u0105 tu politycznie akademick\u0105 ostro\u017cno\u015b\u0107 w wydawaniu os\u0105d\u00f3w. Stawk\u0105 jest tu ca\u0142y obecny mi\u0119dzynarodowy porz\u0105dek etyczny i polityczny, kt\u00f3ry z opozycji wobec Holocaustu czyni sobie mit za\u0142o\u017cycielski. W jego obr\u0119bie ta konkretna Zag\u0142ada, ale i ludob\u00f3jstwo w og\u00f3le, staje si\u0119 \u201eradykalnym z\u0142em\u201d: miar\u0105, kt\u00f3ra jest do wszystkiego przyk\u0142adana, ale kt\u00f3rej jednocze\u015bnie nic nie mo\u017ce<\/em> dor\u00f3wna\u0107[7]<\/sup><\/a>; r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce jakiekolwiek faktyczne pr\u00f3by czynienia takich por\u00f3wna\u0144 to \u201eczysta profanacja\u201d[8]<\/sup><\/a>. To nie oznacza oczywi\u015bcie, \u017ce poj\u0119cie to nie jest w u\u017cytku, ale u\u017cywanie go jest raczej zarezerwowane dla tych w pozycji w\u0142adzy, s\u0119dzi\u00f3w, kat\u00f3w i wyroczni. Z \u0142atwo\u015bci\u0105 mog\u0105 oni nazywa\u0107 7 pa\u017adziernika ludob\u00f3jstwem, a nawet stawia\u0107 go w jednym rz\u0119dzie z Zag\u0142ad\u0105, ale odmawia\u0107 tego samego Palesty\u0144czykom je\u015bli chodzi o zbrodnie, kt\u00f3rych na nich sami dokonuj\u0105. Tak wi\u0119c nawet nie samo u\u017cywanie go jest tak skandalizuj\u0105ce, a raczej w\u0142a\u015bnie to kto i wobec kogo<\/em> go u\u017cywa: oddolny ruch wykluczonych rozpoznaj\u0105cych siebie w losie Palesty\u0144czyk\u00f3w, prosto w twarz reprezentant\u00f3w tego porz\u0105dku, d\u0142ugo wypieraj\u0105cego swoje w\u0142asne ludob\u00f3jcze tendencje i praktyki.<\/p>\n\n\n\n

W zdecydowanym okre\u015blaniu dzia\u0142a\u0144 Izraela \u201eludob\u00f3jczymi\u201d nie chodzi wi\u0119c o jaki\u015b stan faktyczny, kt\u00f3ry nawet je\u015bli Mi\u0119dzynarodowy Trybuna\u0142 Sprawiedliwo\u015bci w ko\u0144cu ustali, to tylko przypiecz\u0119tuje tym los Palesty\u0144czyk\u00f3w. Ten globalny ruch protest\u00f3w przeciwko ludob\u00f3jstwu<\/em> to nie jest jaka\u015b kampania w pojedynczej sprawie czy moralistyczny aktywizm, a polityczna decyzja <\/em>zaatakowania ca\u0142ego kolonialnego porz\u0105dku, kt\u00f3re za nim stoi. By\u0107 mo\u017ce to, \u017ce ruch ten przybra\u0142 na prawdziwym p\u0119dzie w\u0142a\u015bnie wtedy, gdy obra\u0142 na cel uniwersytety, by\u0142o dla niekt\u00f3rych odrobin\u0119 zaskakuj\u0105ce. Nic w tym jednak dziwnego, gdy we\u017amie si\u0119 pod uwag\u0119 to, \u017ce jego walka toczy si\u0119 o to, kto ma prawo decydowa\u0107 o prawdzie<\/em>, i o wszystkie tego materialne konsekwencje. Jego nadrz\u0119dne \u017c\u0105danie \u2013 pot\u0119pienie ludob\u00f3jstwa \u2013 stawiane uniwersytetom z oczekiwaniem jego niespe\u0142nienia, to jednoznaczny s\u0105d nad tym porz\u0105dkiem. Wi\u0119cej, to odzyskanie mocy s\u0105downiczej przez tych, kt\u00f3rzy maj\u0105 by\u0107 biernymi przedmiotami prawa \u2013 czy raczej w\u0142a\u015bnie sprofanowanie jej[9]<\/sup><\/a>. To radykalne zerwanie, kt\u00f3rego nie mo\u017cna rozwi\u0105za\u0107 zwyk\u0142ymi \u015brodkami \u2013 przeczeka\u0107, za\u0142agodzi\u0107 czy st\u0142umi\u0107, w nadziei na powr\u00f3t do \u015bwiata sprzed niego. Zerwanie, kt\u00f3re nieuchronnie prowadzi do eskalacji konfliktu. Faktyczna eskalacja takiego konfliktu jest jednak niebezpieczna, szczeg\u00f3lnie dla w\u0142adz polskich uniwersytet\u00f3w, ewidentnie nieprzygotowanych do czego\u015b, co wykracza poza bezpieczne ramy list\u00f3w otwartych i pomniejszych protest\u00f3w (ale te\u017c, jak na urz\u0119das\u00f3w na ciep\u0142ych posadkach przysta\u0142o, niech\u0119tnych na nie). Dlatego te\u017c w\u0142adze si\u0119 z niego wycofa\u0142y i przyj\u0119\u0142y wycofanie jako swoj\u0105 nadrz\u0119dn\u0105 strategi\u0119: zamykanie bram do miejsc okupowanych, deeskalacj\u0119 w rozmowach, niepodejmowanie rozm\u00f3w w og\u00f3le i szereg innych taktyk wyci\u0105gni\u0119tych \u017cywcem z wojny na wyczerpanie. Do tego u\u017cy\u0142y ca\u0142ego swojego instytucjonalnego autorytetu by za wszelk\u0105 cen\u0119 powstrzyma\u0107 to dokonane zerwanie i by przywr\u00f3ci\u0107 sw\u00f3j monopol na determinowanie rzeczywisto\u015bci, uniemo\u017cliwiaj\u0105cy legitymizacj\u0119 prawd wykraczaj\u0105cych poza porz\u0105dek, kt\u00f3rego broni\u0105. Taka by\u0142a w\u0142a\u015bnie funkcja negocjacji, na kt\u00f3rych okupuj\u0105ce raz za razem dowiadywa\u0142y si\u0119, \u017ce ludob\u00f3jstwa nie ma: nie dopu\u015bci\u0107 do tego, by p\u0119kni\u0119cie, kt\u00f3re zrobi\u0142y na rzeczywisto\u015bci, jakkolwiek si\u0119 powi\u0119kszy\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

Robi\u0105c to wszystko, realizowali szersz\u0105 funkcj\u0119 dialogu w obecnej sferze publicznej: os\u0142abianie i niedopuszczanie zdecydowania, kt\u00f3re jest potrzebne do dzia\u0142ania politycznego w og\u00f3le \u2013 a wi\u0119c do jakiejkolwiek znacz\u0105cej zmiany. Dok\u0142adnie to, co jest potrzebne, by mordercza izraelska kolonizacja mog\u0142a pozosta\u0107 dla uczelni biznesem (jak zwykle), podczas gdy ich w\u0142adze cierpliwie s\u0142uchaj\u0105 g\u0142osu student\u00f3w, zbyt narwanych, by widzie\u0107 zniuansowanie sytuacji. Bo cho\u0107 w\u0142adze mog\u0105 deklarowa\u0107 dialog, apolityczno\u015b\u0107 i rozwag\u0119, to prawda jest taka, \u017ce w nic z tego nie wierz\u0105. Apolityczno\u015b\u0107 jest dla nich wy\u0142\u0105cznie sposobem dominacji, wytaczania swojej polityki, kt\u00f3ry polega na stwarzaniu wrogiego nam standardu, do kt\u00f3rego musimy si\u0119 dopasowa\u0107. Standardu, kt\u00f3rym mo\u017cna dogodnie manipulowa\u0107 tak, by wyklucza\u0107 niechciane g\u0142osy lub zmusza\u0107 je do d\u0142awi\u0105cej asymilacji. Wymaganie przyj\u0119cia odpowiedniego dekorum i spe\u0142nienia r\u00f3\u017cnych wymog\u00f3w jest ledwo zakamuflowan\u0105 ingerencj\u0105 w nasz\u0105 form\u0119 \u017cycia, nasz spos\u00f3b my\u015blenia i bycia, kt\u00f3ry wyznacza granice naszej inicjatywy. Skuteczne wpojenie odruch\u00f3w poszukiwania uznania \u2013 odwo\u0142ywanie si\u0119 do \u201eprawa do protestu\u201d, zawieranie formalnych porozumie\u0144 pozwalaj\u0105cych protestuj\u0105cym okupowa\u0107, gor\u0105czkowy research<\/em>, \u017ceby potem w debacie czy na negocjacjach wypa\u015b\u0107 na \u201ezorientowanych\u201d i \u201eoczytanych\u201d, organizowanie zaj\u0119\u0107 dydaktycznych na okupacji, \u017ceby nie by\u0142o, \u017ce jest si\u0119 \u201eimprezuj\u0105cymi studentami\u201d, itd. \u2013 wytwarza podmiotowo\u015bci pozbawione mocnych podstaw, niepewne i nieczuj\u0105ce mocnego gruntu pod nogami, o kt\u00f3ry mog\u0142yby si\u0119 zaprze\u0107 politycznie. A nawet je\u015bli kto\u015b temu standardowi dor\u00f3wna i b\u0119dzie \u017c\u0105da\u0142 sprawczo\u015bci, kt\u00f3ra jest z nim wi\u0105zana, to przekona si\u0119, \u017ce standard ten od zawsze przykrywa\u0142 jedynie nier\u00f3wno\u015b\u0107 pozycji w\u0142adzy nie do przeskoczenia, kt\u00f3rej skutki si\u0119 jedynie przyklepuje i pro forma<\/em> prosi si\u0119 z g\u00f3ry przegranych o parafk\u0119. Dialog jest wi\u0119c t\u0105 podw\u00f3jn\u0105 metod\u0105 aktywnego os\u0142abiania politycznej woli i zanieczyszczania autonomicznie stworzonej formy \u017cycia, i jednoczesnego namaszczania zwyci\u0119zcy zanim jeszcze dojdzie w og\u00f3le do konfliktu.<\/p>\n\n\n\n

Z drugiej strony, dor\u00f3wnanie temu wrogiemu i sztucznemu standardowi \u2013 stworzonemu g\u0142\u00f3wnie po to, by sfabrykowa\u0107 podzia\u0142 na tych, kt\u00f3rzy dost\u0105pili wiedzy i s\u0105 jej wys\u0142annikami, a ca\u0142\u0105 reszt\u0105 \u2013 ma potencja\u0142 g\u0142\u0119boko godzi\u0107 w t\u0119 iluzj\u0119. Pokaza\u0107, \u017ce charakterystyki intelektualnych elit \u2013 elokwencja, oczytanie, autorytatywno\u015b\u0107 \u2013 nie s\u0105 czym\u015b zarezerwowanym tylko dla \u201enamaszczonych\u201d uczonych. Co wi\u0119cej, mo\u017ce naprawd\u0119 zademonstrowa\u0107, \u017ce obraz, kt\u00f3ry akademicy wok\u00f3\u0142 siebie roztoczyli, jest mniej wi\u0119cej tak przekonuj\u0105cym i r\u00f3wnie \u015bredniowiecznym misterium, jak machanie kadzid\u0142em w ko\u015bciele. Im bardziej obraz akademicko\u015bci by\u0142by postrzegany jako arbitralny, tym bardziej niesprawiedliwy by\u0142by uniwersytecki monopol na wiedz\u0119 i prawd\u0119, a tym samym by\u0107 mo\u017ce uda\u0142oby si\u0119 wzmocni\u0107 autonomiczne procesy ich wytwarzania, kt\u00f3re mobilizowa\u0142yby ludzi do walki o inn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107. To wymaga\u0142oby oczywi\u015bcie du\u017cej samo\u015bwiadomo\u015bci i intencjonalno\u015bci po stronie protestuj\u0105cych, i otwiera inn\u0105 problematyk\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z anga\u017cowaniem si\u0119 w sfer\u0119 publiczn\u0105: to, co publiczne \u2013 lub wycelowane w sfer\u0119 publiczn\u0105 \u2013 niekoniecznie musi by\u0107 wy\u0142\u0105cznie<\/em> takie. Mo\u017cna zada\u0107 pytanie o to, na ile protestuj\u0105cy dostosowywali si\u0119 do standardu, a na ile ich dzia\u0142anie wynika\u0142o z pewno\u015bci siebie wynikaj\u0105cej z wiedzy i kompetencji nabytych w trakcie studi\u00f3w. R\u00f3\u017cnica jest znacz\u0105ca: w pierwszym przypadku mamy do czynienia z zupe\u0142nie wrogim kszta\u0142towaniem podmiotowo\u015bci, a w drugim z wy\u0142aniaj\u0105c\u0105 si\u0119 kontrpodmiotowo\u015bci\u0105, kt\u00f3ra obraca si\u0119 przeciwko tym, kt\u00f3rzy j\u0105 wykszta\u0142cili, wykorzystuj\u0105c przy tym otrzymane od nich narz\u0119dzia.<\/p>\n\n\n\n

Tutaj uwidacznia nam si\u0119 w\u0142a\u015bnie pewien problem: o ile na udzia\u0142 w\u0142adz w sferze publicznej praktycznie zawsze spogl\u0105da si\u0119 z podejrzliwo\u015bci\u0105 i zak\u0142ada si\u0119 ich nieszczero\u015b\u0107, to wobec ruch\u00f3w spo\u0142ecznych ma si\u0119 zwykle przeciwne oczekiwanie: szczero\u015bci ich komunikacji i jej niewyrachowania, tego, \u017ce b\u0119dzie praktykowa\u0142y speaking truth to power<\/em>. Wynika to z wizji ruch\u00f3w spo\u0142ecznych, wed\u0142ug kt\u00f3rej jedyn\u0105 ich si\u0142\u0105 ma by\u0107 bezpo\u015bredni nacisk, dla kt\u00f3rych sfera publiczna jest terenem zupe\u0142nie wrogim, a wykorzystywanie jej \u2013 korzystanie z grant\u00f3w czy innego wsparcia miejskich instytucji, startowanie w wyborach, pojawianie si\u0119 w miediach itd. \u2013 jest oznak\u0105 zdrady. To sprawia, \u017ce praktycznie wszystko, co ruchy komunikuj\u0105 w sferze publicznej, jest odczytywane jako ich prawdziwe stanowisko. Jest to szkodliwe na dwa r\u00f3\u017cne sposoby. Z jednej strony uto\u017csamia cz\u0142onk\u00f3w ruchu, kt\u00f3ry stosuje takie przebieg\u0142e dzia\u0142ania, ze stosowanymi przez nich zabiegami, co mo\u017ce sprawia\u0107, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b si\u0119 w niego nie zaanga\u017cuje, postrzegaj\u0105c go jako reformistyczny, oportunistyczny czy nawet kolaborancki. Z drugiej strony natomiast, je\u015bli zak\u0142adamy, \u017ce ruch spo\u0142eczny \u2013 w kt\u00f3ry wierzymy i za kt\u00f3rym stoimy \u2013 zawsze m\u00f3wi, jak jest, mo\u017cemy zupe\u0142nie przypadkiem przyj\u0105\u0107 tre\u015bci, kt\u00f3re by\u0142y strategiczn\u0105 kreacj\u0105 czy dywersj\u0105 jako prawdziwe, uwierzy\u0107 w nie i zacz\u0105\u0107 je popiera\u0107. Co wa\u017cniejsze jednak, wizja ta wyklucza inne formy interwencji, z kt\u00f3rych nie wszystkie wymagaj\u0105 realnej, zmasowanej si\u0142y, a czasami musz\u0105 by\u0107 podj\u0119te w sytuacji relatywnej s\u0142abo\u015bci \u2013 czyli w\u0142a\u015bciwie naszej obecnej kondycji. <\/p>\n\n\n\n

Tymczasem w\u0142adze wk\u0142adaj\u0105 minimalny wysi\u0142ek w kreowanie swojego wizerunku i korzystaj\u0105 ze wszystkich dost\u0119pnych im brudnych sztuczek. Jest to niezaskakuj\u0105ce, bo one same s\u0105 wizerunkiem \u2013 standardem tego, co si\u0119 ukazuje[10]<\/sup><\/a>. Samolegitymizuj\u0105ca si\u0119 mordercza izraelska kolonizacja jest najlepszym dowodem na \u015bmiertelne spl\u0105tanie w\u0142adzy ze sfer\u0105 publiczn\u0105, na spektakl. Tej \u015bmierciono\u015bnej machiny nie zatrzyma pr\u00f3ba dzia\u0142ania wy\u0142\u0105cznie na poziomie tego, co publiczne, co widoczne, bo widoczno\u015b\u0107 jej dzia\u0142a\u0144 jest tym, co je umo\u017cliwia[11]<\/sup><\/a>. Brakuje wyra\u017anie wyra\u017conej wizji ruchu, kt\u00f3ry u\u017cywa sfery publicznej tak samo instrumentalnie i cynicznie co w\u0142adze \u2013 i tak samo jak ona sprawia pozory dobrej woli, by robi\u0107 to niepostrze\u017cenie \u2013 ale jednocze\u015bnie nie poprzestaje na niej. Ruchu, kt\u00f3ry pod przykrywk\u0105 publiczno\u015bci jest w stanie si\u0119 sprawnie przegrupowywa\u0107, wewn\u0119trznie zorganizowa\u0107 i uderza\u0107, niekoniecznie to otwarcie komunikuj\u0105c. Mo\u017ce stara\u0107 si\u0119 wzrasta\u0107 w warunkach zbrojnego pokoju sfery publicznej i zabiega\u0107 o uznanie, b\u0119d\u0105c jednocze\u015bnie duchowo odpornym na jego wp\u0142yw \u2013 tylko po to, by zyska\u0107 lepsz\u0105 strategiczn\u0105 pozycj\u0119 \u2013 a potem, gdy b\u0119dzie w stanie, zrobi\u0107 co do niego nale\u017cy. Potrzeba nam wizji ruchu, kt\u00f3ry obr\u00f3ci fa\u0142sz sfery publicznej przeciwko swojemu wrogowi.<\/p>\n\n\n\n

Nale\u017cy te\u017c powiedzie\u0107, \u017ce uznanie pracowania nad swoj\u0105 obecno\u015bci\u0105 w social mediach za niezb\u0119dne, a widoczno\u015b\u0107 za najcenniejsz\u0105 walut\u0119 \u2013 co by\u0142o w przypadku tych okupacji bardzo ewidentne \u2013 \u015bwiadczy niestety o naszej s\u0142abo\u015bci do podwa\u017cenia rz\u0105d\u00f3w spektaklu. O niewystarczaj\u0105cej sile do tego, by pomimo niejawienia si\u0119 w tej cyfrowej sferze publicznej, by\u0107 w stanie wp\u0142yn\u0105\u0107 na otaczaj\u0105c\u0105 nas rzeczywisto\u015b\u0107. Jeste\u015bmy wi\u0119c zmuszeni do uczestniczenia w tej samej cyrkulacji obraz\u00f3w, bo do tego zosta\u0142o sprowadzone nasze spo\u0142eczne i politycznie istnienie: je\u015bli si\u0119 nie jawimy, to nie istniejemy. Co wi\u0119cej, media spo\u0142eczno\u015bciowe cz\u0119sto spe\u0142niaj\u0105 te\u017c kluczow\u0105 rol\u0119 w komunikacji mi\u0119dzygrupowej czy mi\u0119dzyruchowej, przez co cz\u0119sto wyrabiamy zdanie o sobie nawzajem na podstawie materia\u0142\u00f3w, kt\u00f3re do nich trafiaj\u0105. Niezwykle trudno jest odr\u00f3\u017cni\u0107 projektowany na zewn\u0105trz obraz od wewn\u0119trznej rzeczywisto\u015bci i na swoje wzajemne posuni\u0119cia mo\u017cemy reagowa\u0107 na podstawie przedstawie\u0144, a nie na podstawach rzeczywistych wi\u0119zi politycznych. Wszelki ruch musia\u0142by wi\u0119c nie tylko cynicznie wykorzysta\u0107 sfer\u0119 publiczn\u0105, ale te\u017c ostatecznie d\u0105\u017cy\u0107 do tego, by si\u0119 od niej uniezale\u017cni\u0107 – nie tylko ze wzgl\u0119du na jej zdominowanie przez naszych wrog\u00f3w, ale by pozwoli\u0107 na znacz\u0105c\u0105 i skuteczn\u0105 komunikacj\u0119 pomi\u0119dzy przyjaci\u00f3\u0142mi.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\u201eLiberated zone\u201d \u2013 zak\u0142\u00f3canie i studencko\u015b\u0107<\/h3>\n\n\n\n

Ujmowanie uniwersytetu jako fabryki produkuj\u0105cej wiedz\u0119 nie jest niczym nowym. Krytyki produktywizmu, utowarowienia wiedzy i kapitalistycznego zepsucia powi\u0105zane z tym jego uj\u0119ciem te\u017c s\u0105 nam prawdopodobnie do\u015b\u0107 dobrze znane[12]<\/sup><\/a>. Uniwersytet, wesp\u00f3\u0142 z innymi instytucjami tego spo\u0142ecze\u0144stwa, produkuje te\u017c natomiast studenta \u2013 przede wszystkim jako pole napi\u0119\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Z jednej strony bycie studentem jest sprzedawane jako szansa na dost\u0105pienie wy\u017cszej wiedzy akademickiej i potencja\u0142u, jaki si\u0119 z tym wi\u0105\u017ce: nie tylko jako bycia kim\u015b uczonym w imi\u0119 post\u0119pu ludzko\u015bci, ale te\u017c zwyk\u0142ej \u017cyciowej szansy zapewnienia sobie lepszej przysz\u0142o\u015bci. Student ma ponadto reprezentowa\u0107 pewien inteligencki etos, wzbogaca\u0107 \u017cycie publiczne i uczestniczy\u0107 w krytycznej wymianie my\u015bli. Taki student to jednak w wi\u0119kszo\u015bci najwy\u017cej wyobra\u017cenie o studencie, kt\u00f3re nie jest nawet do ko\u0144ca uniwersyteckim idea\u0142em, bo uniwersytet nie d\u0105\u017cy do jego realizacji. W praktyce jednak otrzymuje cz\u0119sto wiedz\u0119, kt\u00f3ra jest sp\u0142aszczona, przedawniona, fa\u0142szywie obiektywna i s\u0142u\u017cy bardziej podtrzymaniu funkcjonowania tego spo\u0142ecze\u0144stwa tak, jak funkcjonuje, ni\u017c robieniu jakich\u015b prze\u0142omowych odkry\u0107, kt\u00f3re mia\u0142yby popchn\u0105\u0107 ludzko\u015b\u0107 w przysz\u0142o\u015b\u0107 (ewentualnie, tak jak AI, wspomaga\u0107 akumulacj\u0119 kapita\u0142u). Co wi\u0119cej, studenci na w\u0142asnej sk\u00f3rze odczuwaj\u0105 fa\u0142sz obiecywanej im spo\u0142ecznej mobilno\u015bci, gdy po wieloletnich studiach i tak musz\u0105 p\u00f3j\u015b\u0107 do \u201ezwyk\u0142ej\u201d, cz\u0119sto niewykwalifikowanej, pracy.<\/p>\n\n\n\n

Poza wyobra\u017ceniami o studencie i jego roli istnieje te\u017c student jako namacalna rzeczywisto\u015b\u0107, kt\u00f3rej osoby studiuj\u0105ce faktycznie do\u015bwiadczaj\u0105. Jest on tak naprawd\u0119 g\u0142\u00f3wnie wygodnym pracownikiem i istnieje przede wszystkim jako swoje wy\u017csze, wolne od podatku wyp\u0142aty, jako szansa dla pracodawcy by nie musie\u0107 p\u0142aci\u0107 ZUSu, a tak\u017ce w swojej dyspozycyjno\u015bci, r\u00f3wnie\u017c w weekendy, \u015bwi\u0119ta i inne dni wolne. Z drugiej strony, student jest te\u017c strategi\u0105 na zarabianie wi\u0119cej, statusem cywilno-prawnym, kt\u00f3ry mo\u017cna sobie za\u0142atwi\u0107, \u017ceby \u017cy\u0107 godniej; strategi\u0105 przetrwania na rynku pracy. Ten kontrast pomi\u0119dzy studentem-obrazem \u2013 na kt\u00f3re si\u0119 sk\u0142adaj\u0105 wizje osi\u0105gni\u0119\u0107, rozwoju i bycia cz\u0119\u015bci\u0105 bogatej kultury akademickiej, a studentem-sk\u0142adem technicznym \u2013 gdzie student ukazuje si\u0119 jako nic wi\u0119cej ni\u017c kolejny zdominowany podmiot w kapitalistycznym trybie produkcji, sk\u0142ada si\u0119 na wewn\u0119trznie sprzeczn\u0105 egzystencj\u0119. Student z jednej strony konsumuje symboliczny nadmiar tego spo\u0142ecze\u0144stwa, a z drugiej jest tylko pustym obrazem tego nadmiaru, fa\u0142szywym dowodem jego istnienia. Uniwersytet produkuje dzisiaj takiego studenta, dla kt\u00f3rego wiedza si\u0119 tak naprawd\u0119 nie liczy \u2013 bo i czemu mia\u0142aby, skoro studiowanie to i tak w wi\u0119kszo\u015bci decyzja cyniczna, niepodyktowana rzeczywistym zainteresowaniem, kt\u00f3re w dzisiejszym \u015bwiecie i wobec takiego uniwersytetu by\u0142oby zwyk\u0142ym frajerstwem. Studenta, kt\u00f3ry studia odklepuje tak jak prac\u0119 \u2013 byleby zda\u0107<\/em> \u2013 kt\u00f3r\u0105 si\u0119 wykonuje, by mie\u0107 pieni\u0105dze na swoje prawdziwe zainteresowania. Nietrudno zrozumie\u0107, dlaczego to nie jest podmiotowo\u015b\u0107 z potencja\u0142em politycznym. Bo kto do cholery chcia\u0142by walczy\u0107 o tak wyzut\u0105 z duszy, sparcia\u0142\u0105 instytucj\u0119, jak uniwersytet?<\/p>\n\n\n\n

A jednak okupacje mia\u0142y miejsce. Klucz do tego tkwi w podstawowej funkcji okupacji, czyli zak\u0142\u00f3caniu<\/em>. Co to oznacza \u201ezak\u0142\u00f3ci\u0107 uniwersytet\u201d? Czy jest to tylko zawieszenie lub przeszkodzenie w funkcjonowaniu instytucji, by wywrze\u0107 nacisk? Co taki nacisk m\u00f3g\u0142by tak naprawd\u0119 da\u0107? Jaka jest potencjalno\u015b\u0107 zak\u0142\u00f3cenia czego\u015b, co i tak ju\u017c miernie funkcjonuje? Uniwersytet, przy ca\u0142ej swojej instytucjonalnej przewadze, jak\u0105 nad nami ma, jest sam w sobie ca\u0142kowicie bezsilnym politycznie bytem. Jego autonomia jest autonomi\u0105 impotencji. Wszystko to zreszt\u0105 lubi\u0105 zauwa\u017ca\u0107 same w\u0142adze, kt\u00f3re podkre\u015blaj\u0105, \u017ce same z siebie nie mog\u0105 podj\u0105\u0107 decyzji o zerwaniu wsp\u00f3\u0142prac z izraelskimi instytucjami. Tak wi\u0119c ka\u017cdy podmiot, kt\u00f3ry chce by\u0107 jakkolwiek sprawczy \u2013 je\u015bli nie chce ugrz\u0119zn\u0105\u0107 w uniwersytecie i w nim skar\u0142owacie\u0107 \u2013 musi w swojej tendencji wskazywa\u0107 poza niego. Osoby okupuj\u0105ce doskonale zreszt\u0105 sobie z tego zdawa\u0142y spraw\u0119 i wed\u0142ug tej logiki dzia\u0142a\u0142y, gdy uczestniczy\u0142y w spotkaniu z MSZ i pojawi\u0142y si\u0119 w sejmie. Sposobem wykroczenia poza uniwersytet jest te\u017c w\u0142a\u015bnie jego zak\u0142\u00f3cenie jako aparatu kreowania i wymuszania danego sposobu funkcjonowania i bycia w przestrzeni. Zak\u0142\u00f3cenie zwyk\u0142ego funkcjonowania w danym miejscu oznacza mo\u017cliwo\u015b\u0107 tchni\u0119cia w nie nowego \u017cycia, wolnego od starych i utartych w nim form \u2013 w tym przypadku, od studenta. Dzi\u0119ki temu w\u0142a\u015bnie okupacje by\u0142y tym, czym by\u0142y: nie dzi\u0119ki to\u017csamo\u015bci studenta i jej potencja\u0142owi, czy warto\u015bci realnego lub wyidealizowanego uniwersytetu, a pomimo nim. <\/em>Nie walk\u0105 o uniwersytet, a o przestrze\u0144, kt\u00f3ra jest przez niego zajmowana i marnotrawiona. Uniwersytet w taki w\u0142a\u015bnie spos\u00f3b odzyskuje potencja\u0142: gdy porzucamy go jako instytucj\u0119<\/em>, a przejmujemy \u2013 w niej lub bardziej spektakularny spos\u00f3b \u2013 jako infrastruktur\u0119.<\/em><\/p>\n\n\n\n

I tak spanie, gotowanie, tworzenie sztuki, sp\u0119dzanie wolnego czasu czy tworzenie organicznej wsp\u00f3lnoty w przestrzeni przeznaczonej do oderwanej emocjonalnie nauki (czy jest co\u015b bardziej ozi\u0119b\u0142ego ni\u017c sala z \u0142awkami i krzes\u0142ami?) mo\u017cna potraktowa\u0107 jako takie w\u0142a\u015bnie rodzaje aktywno\u015bci, kt\u00f3re nie tylko by\u0142y dowodem na cz\u0119\u015bciowe wyzwolenie tej przestrzeni, ale te\u017c j\u0105 aktywnie wyzwala\u0142y. Destabilizowa\u0142y one publiczno\u015b\u0107 uniwersyteckiej przestrzeni zaw\u0142aszczaj\u0105c j\u0105 pod nieprzejrzysty dla w\u0142adzy u\u017cytek kolektywny, wype\u0142niaj\u0105c j\u0105 praktykami, kt\u00f3re w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b wchodzi\u0142y z ni\u0105 w konflikt i tworzy\u0142y punkt oparcia. Tak te\u017c osoby studenckie mniej postrzega\u0142y siebie przez pryzmat bycia studentami \u2013 a by\u0107 mo\u017ce i nigdy do ko\u0144ca tak siebie nie postrzega\u0142y? \u2013 i zacz\u0119\u0142y widzie\u0107 si\u0119 w tym, jak u\u017cywa\u0142y przestrzeni wesp\u00f3\u0142 z innymi. Jak w ka\u017cdym z takich usytuowanych ruch\u00f3w, zacz\u0119\u0142y komponowa\u0107 now\u0105 podmiotowo\u015b\u0107, opart\u0105 nie tylko o walk\u0119 i stworzon\u0105 cz\u0119\u015bciowo na jej potrzeby, ale te\u017c o siebie nawzajem, w obr\u0119bie realnej wsp\u00f3lnoty, czy \u2013 mo\u017cna si\u0119 pokusi\u0107 o to okre\u015blenie \u2013 komuny<\/em>[13]<\/sup><\/a>. Wszystko to w wyra\u017anym kontra\u015bcie z ca\u0142kowicie fikcyjn\u0105 \u201ewsp\u00f3lnot\u0105 akademick\u0105\u201d, kt\u00f3ra w kontra\u015bcie z kolektywnie \u017cyj\u0105cymi ze sob\u0105 okupuj\u0105cymi wyra\u017anie ukaza\u0142a si\u0119 jako zdekomponowana mas\u0105, kt\u00f3r\u0105 \u0142\u0105cz\u0105 jedynie relacje zarobkowe i strz\u0119pki prze\u017cartej przez mole \u201etradycji\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Wyzwolenie przestrzeni prozaiczn\u0105 aktywno\u015bci\u0105 reprodukcji \u017cycia na okupacji pozostawa\u0142o z pewnym napi\u0119ciu z organizowaniem w niej aktywno\u015bci \u201edydaktycznej\u201d: wyk\u0142ad\u00f3w, warsztat\u00f3w, zaj\u0119\u0107 itd. Z jednej strony ta aktywno\u015b\u0107 te\u017c wychodzi\u0142a na przek\u00f3r studentowi, bo wiele os\u00f3b opisywa\u0142o to, jak bardzo aktywno\u015b\u0107 ta r\u00f3\u017cni\u0142a si\u0119 od zwyk\u0142ych zaj\u0119\u0107 uniwersyteckich i by\u0142a prawdziwym do\u015bwiadczeniem nauki wyrwanej z r\u0105k zhierarchizowanej instytucji. By\u0142a to, jak wy\u0142oni\u0142o si\u0119 w korespondencji z jednym z moich przyjaci\u00f3\u0142, reprodukcja symboliczna tak samo niezb\u0119dna dla podmiotowo\u015bci powsta\u0142ych na okupacji, jak gotowanie, sprz\u0105tanie czy wsp\u00f3lne sp\u0119dzanie czasu. Reprodukcja pozwalaj\u0105ca im si\u0119 podtrzyma\u0107 i utwierdzi\u0107 si\u0119 w rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3ra solidarno\u015b\u0107 z Palestyn\u0105 ukazuje jako antysemityzm i terroryzm, kt\u00f3ra nie ma miejsca na tak\u0105 form\u0119 protestu. Z drugiej strony nacisk na te aktywno\u015bci i to, jak by\u0142y przedstawiane \u2013 jako cz\u0119\u015bci \u201ealternatywnego uniwersytetu\u201d \u2013 mo\u017ce sugerowa\u0107, \u017ce przestrze\u0144 ta nadal tkwi\u0142a w jej starych trybach u\u017cytkowania. Wi\u0105za\u0142o to okupacje z wizerunkiem studencko\u015bci, kreowanej przede wszystkim na social mediach, i nawet je\u015bli znaczna wi\u0119kszo\u015b\u0107 ich codzienno\u015bci by\u0142a uniwersytetowi wydarta i niestudencka, to kreowany na zewn\u0105trz obraz cz\u0119sto odzwierciedla\u0142 si\u0119 w realnych stosunkach spo\u0142ecznych na okupacji. Nawet je\u015bli kreuje si\u0119 go cynicznie i strategicznie, to zawsze ryzykuje si\u0119 uosobieniem przedstawienia; odegraniem roli, kt\u00f3r\u0105 sami wykreowali\u015bmy \u2013 szczeg\u00f3lnie je\u015bli m\u00f3wimy o przestrzeni, kt\u00f3rej publiczno\u015b\u0107 nie zosta\u0142a w pe\u0142ni zdestabilizowana. To w oczywisty spos\u00f3b prowadzi\u0142o do zaw\u0119\u017cenia okupacji: nie tylko w jej politycznych celach, kt\u00f3re z czasem coraz bardziej grz\u0119z\u0142y w ramach uniwersytetu, zamiast \u2013 tak jak na pocz\u0105tku \u2013 wskazywa\u0107 poza nie, ale i w w\u0105skim gronie os\u00f3b, kt\u00f3re w jaki\u015b spos\u00f3b czu\u0142y si\u0119 zwi\u0105zane ze \u201espo\u0142eczno\u015bci\u0105 akademick\u0105\u201d. Zamiast postawi\u0107 na pot\u0119g\u0119 nowej socjalizacji, jaka kryje si\u0119 w rozk\u0142adzie to\u017csamo\u015bci i \u015brodowisk spo\u0142ecznych, okupacje swoj\u0105 form\u0105 i wizerunkiem zamkn\u0119\u0142y si\u0119 w obr\u0119bie tej samej wsp\u00f3lnoty akademickiej, z kt\u00f3re dopiero co si\u0119 wydosta\u0142y.<\/p>\n\n\n\n

Studencko\u015b\u0107 ujawni\u0142a si\u0119 wi\u0119c jako limit tych okupacji \u2013 przede wszystkim ograniczaj\u0105cy to, kim mogli by\u0107 okupacyjni \u201emy\u201d. Podczas rozpoczynania okupacji, \u201emy\u201d by\u0142o kategori\u0105 w ruchu, stale zmieniaj\u0105c\u0105 si\u0119 liczbowo i jako\u015bciowo, gdzie zmiana podmiotowo\u015bci korespondowa\u0142a z rozszerzeniem grona ludzi, z kt\u00f3rymi mo\u017cna by\u0142o zacie\u015bnia\u0107 wi\u0119zy i budowa\u0107 wsp\u00f3ln\u0105 okupacyjn\u0105 form\u0119 \u017cycia. Studencko\u015b\u0107 ograniczy\u0142a dalsze jako\u015bciowe przemiany potrzebne, aby kszta\u0142t tego \u201emy\u201d p\u00f3\u017aniej zmieni\u0107, co doprowadzi\u0142o do klasycznego i znanego wszystkim problemu: by\u0142o nas \u201eza ma\u0142o\u201d. Ilo\u015b\u0107 nie by\u0142a tu jednak niczym innym, jak funkcj\u0105 niewystarczaj\u0105co naruszonej jako\u015bci. Co wi\u0119cej, afirmowanie studencko\u015bci powstrzymuje proces rozk\u0142adu iluzji akademickich standard\u00f3w, bo odgradza te charakterystyki w, co prawda, ni\u017cszego rz\u0119du, ale nadal wyj\u0105tkowej, wyspecjalizowanej to\u017csamo\u015bci. Student jest w\u0142a\u015bciwie niczym innym, jak grodzeniem tego, czym mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 osoba przebywaj\u0105ca w budynkach uniwersytetu; ta pierwotna akumulacja dokonuje si\u0119 na potrzeby uniwersytetu, kt\u00f3ry zamiast \u201ewolnomy\u015blicieli\u201d potrzebuje jednostek, kt\u00f3re mo\u017ce uczyni\u0107 ekwiwalentnymi (poprzez realizowanie tej samej podstawy programowej, z za\u0142o\u017ceniem, \u017ce wszystkich podniesie na ten sam poziom wiedzy), kt\u00f3re potem mo\u017ce wprawi\u0107 w obieg w obr\u0119bie ekonomii wiedzy. I tak walka przeciw autonomii uniwersytetu w okre\u015blaniu prawdy i przeciwko granicom pomi\u0119dzy nim, a \u015bwiatem zewn\u0119trznym, zamienia w walk\u0119 wewn\u0119trzn\u0105, o ducha uniwersytetu, w granicach akademii obrazu i jej standard\u00f3w. Walk\u0119, kt\u00f3ra nikogo poza studentami nie obchodzi i kt\u00f3r\u0105 ostatecznie tocz\u0105 oni sami.<\/p>\n\n\n\n

Ca\u0142e to pole napi\u0119\u0107 sugeruje, \u017ce zastanawiaj\u0105c si\u0119 na polityczn\u0105 podmiotowo\u015bci\u0105 przysz\u0142ych walk, nie mo\u017cemy targani entuzjazmem w pe\u0142ni porzuci\u0107 kategorii studenta w nadziei na wymanifestowanie tego samego potencja\u0142u, kt\u00f3ry wymaga\u0142 niezwyk\u0142ych okoliczno\u015bci i du\u017cej ilo\u015bci pracy do zmaterializowania. Musimy raczej pami\u0119ta\u0107 o ograczeniach, kt\u00f3re si\u0119 ze studecko\u015bci\u0105 wi\u0105\u017c\u0105 i wci\u0105\u017c musz\u0105 by\u0107 realnie przezwyci\u0119\u017cone. R\u00f3wnie z\u0142ym kierunkiem jest obstawanie przy pozytywnym uj\u0119ciu studenta, kt\u00f3re te ograniczenia wymazuje \u2013 niezale\u017cnie czy jest to doszukiwanie si\u0119 jakiego\u015b \u201emandatu\u201d na dzia\u0142anie polityczne czy te\u017c teoretyzowanie studenta-pracownika. Potrzebna jest zupe\u0142nie inna kategoria: niestudent<\/em>. Podobie\u0144stwo do \u201eniepodmiotu\u201d, kt\u00f3rego grecki kolektyw Blaumachen dopatrywa\u0142 si\u0119 w \u201eerze zamieszek\u201d, jest tutaj nieprzypadkowe. Tak samo jak niepodmiot, kt\u00f3ry: \u201ejest jednocze\u015bnie podmiotem i nie-podmiotem z powodu swej historycznie definiowanej zale\u017cno\u015bci pomi\u0119dzy integracj\u0105 i wy\u0142\u0105czeniem z procesu wytwarzania warto\u015bci.\u201d[14]<\/sup><\/a>, w przypadku kt\u00f3rego \u201e[p]rekaryzacja, nieustanne \u00abwewn\u0105trz-na zewn\u0105trz\u00bb, kreuje (nie-)podmiot (nie-)wykluczenia, gdy\u017c inkluzja w coraz wi\u0119kszym stopniu dokonuje si\u0119 przez ekskluzj\u0119, g\u0142\u00f3wnie po\u015br\u00f3d m\u0142odych.\u201d[15]<\/sup><\/a>, tak samo niestudent, kt\u00f3ry jest w\u0142\u0105czany w sfer\u0119 wiedzy tylko po to, by by\u0107 z niej wykluczany przez jej instrumentalizacj\u0119 i utowarowienie, jak i przez wytworzenie warunk\u00f3w (tragiczna sytuacja mieszkaniowa, wyczerpuj\u0105ca praca, itd.) sprzyjaj\u0105cych temu, by przyswajanie tej wiedzy by\u0142o sp\u0142ycone, utrudnione, a w skrajnych przypadkach uniemo\u017cliwione. Niestudent dost\u0119puje zaszczytu spojrzenia w Miejsce Naj\u015bwi\u0119tsze tylko po to, by zosta\u0107 z niego natychmiastowo wyrzuconym, co jest przyczyn\u0105 jego oburzenia, poczucia zdrady, zawodu i wkurwienia, ale i jego potencja\u0142em. Niestudent nie ma przysz\u0142o\u015bci, a wiedza zdobyta przez niego podczas studi\u00f3w jest w tym spo\u0142ecze\u0144stwie bezu\u017cyteczna. (To znamienne, \u017ce studenci okupuj\u0105cy w solidarno\u015bci z Palestyn\u0105 w Polsce byli praktycznie wy\u0142\u0105cznie \u201ehumanistami\u201d z kierunk\u00f3w pokroju Kulturoznawstwa, Filozofii, Socjologii, czy studentami ASP \u2013 to w ko\u0144cu w\u0142a\u015bnie podgrupa os\u00f3b studiuj\u0105cych, kt\u00f3ra najbardziej odczuwa brak horyzont\u00f3w na przysz\u0142o\u015b\u0107.)<\/p>\n\n\n\n

B\u0119d\u0105c wewn\u0105trz uniwersytetu i jednocze\u015bnie b\u0119d\u0105c ci\u0105gni\u0119tymi na jego zewn\u0119trze, niestudenci i niestudentki s\u0105 w unikalnej pozycji do rozpuszczenia granic pomi\u0119dzy uniwersytetem a \u015bwiatem. Z jednej strony umo\u017cliwi\u0142y wlanie si\u0119 \u015bwiata w uniwersytet i odnalezienie nowych kompozycji spo\u0142ecznych potrzebnych do zniesienia separacji spo\u0142ecze\u0144stwa kapitalistycznego w og\u00f3le. Z drugiej, konsekwentnie wyci\u0105gn\u0119\u0142y wnioski z tego, czego uczy\u0142y si\u0119 na studiach i zastosowa\u0142y t\u0105 wiedz\u0119 w praktyce, zamieniaj\u0105c j\u0105 w polityczne narz\u0119dzie. Tym samym udowodni\u0142y, \u017ce jest ona u\u017cyteczna, ale tylko na przek\u00f3r <\/em>temu, jak warto\u015bciuje j\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwo towarowe, a wi\u0119c tylko przeciwko temu spo\u0142ecze\u0144stwo<\/em>. A ju\u017c w szczeg\u00f3lno\u015bci przeciwko oniemia\u0142ym akademikom, kt\u00f3rzy chcieliby, by pozosta\u0142a ona w wie\u017cach z ko\u015bci s\u0142oniowej[16]<\/sup><\/a>. Niestudent jest wi\u0119c walk\u0105 przeciwko grodzeniu dokonywanemu przez uniwersytet \u2013 jedyn\u0105 szans\u0105, by odratowa\u0107 jak\u0105kolwiek potencjalno\u015b\u0107 pozosta\u0142\u0105 jeszcze w to\u017csamo\u015bci studenta.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

\u201eWe may not be in Palestine but our hearts are\u201d \u2013 dzia\u0142anie etyczne i celowo\u015b\u0107<\/h3>\n\n\n\n

Pomijaj\u0105c wszystko inne, okupacje by\u0142y przede wszystkim etyczne<\/em>. Nie jednak w sensie humanitarnym czy moralnym, gdzie dzia\u0142ania odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do jakich\u015b og\u00f3lnych warto\u015bci czy praw posiadanych przez jeszcze bardziej og\u00f3lne podmioty, takie jak \u201ecz\u0142owiek\u201d, a ich horyzont wyznacza poszanowanie tych praw. Etyczne znaczy: by\u0142y cz\u0119\u015bci\u0105 konkretnej sytuacji, w solidarno\u015bci z kt\u00f3r\u0105 dzia\u0142a\u0142y, w odwo\u0142aniu do konkretnych warto\u015bci afirmowanych przez konkretne podmioty, przeciwko imperialnemu moralnemu status quo. T\u0105 sytuacj\u0105 jest oczywi\u015bcie palesty\u0144ski ruch oporu, w ramach kt\u00f3rego wybuch\u0142a Studencka Intifada \u2013 wydarzenie, wobec kt\u00f3rego okupacje by\u0142y wierne[17]<\/sup><\/a> \u2013 a tym, przeciwko czemu wyst\u0119powa\u0142y: mi\u0119dzynarodowy kolonialny establishment, kt\u00f3rego kulminacj\u0105, punktem najwy\u017cszej intensywno\u015bci, jest totalna przemoc Izraela (i dok\u0142adnie ten sam porz\u0105dek, kt\u00f3ry reprezentuje prawa cz\u0142owieka). Oznacza to wi\u0119c, \u017ce by\u0142 to w zasadzie ponadnarodowy ruch dekolonialny, dla kt\u00f3rego stawianie ograniczonych w swoim zakresie \u017c\u0105da\u0144 by\u0142o przede wszystkim sposobem samopowielenia \u2013 szerzenia si\u0119 i materializowania \u2013 nie horyzontem. Jest to wa\u017cne tym bardziej, \u017ce dzia\u0142anie etyczne musi by\u0107 jednocze\u015bnie zmaterializowane, wymaga przyj\u0119cia zdecydowanej formy (\u017cycia), kt\u00f3ra jest w stanie stawi\u0107 cia\u0142a i czyny tam, gdzie same s\u0142owa by\u0142yby niewystarczaj\u0105ce. I to w\u0142a\u015bnie pokaza\u0142y okupacje \u2013 \u017ce etyka nie jest kwesti\u0105 stanowisk moralnych, tylko organizacji i \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

Instytucje z kolei s\u0105 niezdolne do obierania stanowisk etycznych. Instytucja jest we w\u0142a\u015bciwym sensie poza jak\u0105kolwiek sytuacj\u0105 i wierno\u015bci\u0105 temu, czego sytuacja wymaga, a wi\u0119c w ramach jej niemo\u017cliwe jest przeprowadzanie dzia\u0142a\u0144 etycznych[18]<\/sup><\/a>. Moment, w kt\u00f3rym zaczynaj\u0105 one podejmowa\u0107 jakiekolwiek dzia\u0142ania wyznacza zwykle tragiczny moment, w kt\u00f3rym ju\u017c tak naprawd\u0119 niczego nie da si\u0119 zrobi\u0107 (MTS, podejmuj\u0105c decyzj\u0119 o aresztowaniu zbrodniarza wojennego po tak d\u0142ugim czasie, nie udowadnia, \u017ce jest zdolny do dzia\u0142ania w\u0142a\u015bciwie, a jeszcze wyra\u017aniej pokazuje swoj\u0105 impotencj\u0119 w powstrzymaniu katastrofy). Z kolei zanim to zrobi\u0105, sp\u0119dzaj\u0105 mn\u00f3stwo czasu na nieko\u0144cz\u0105cych si\u0119 biurokratycznych wysi\u0142kach wype\u0142niania formalno\u015bci, deliberowaniu, organizowaniu debat i pierdzeniu w sto\u0142ki z pe\u0142n\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105, \u017ce ostatecznie nie zamierzaj\u0105 zrobi\u0107 absolutnie niczego. W skr\u00f3cie, jest to op\u00f3\u017anianie decyzji tak bardzo, \u017ce gdy ju\u017c nadchodzi, przestaje by\u0107 decyzj\u0105, a staje si\u0119 formalno\u015bci\u0105. Podj\u0119cie \u201ew\u0142a\u015bciwej\u201d decyzji po tak d\u0142ugim czasie zwlekania, ostateczne \u201eprzejrzenie na oczy\u201d po du\u017cej ilo\u015bci argument\u00f3w i presji z wielu stron nie jest wyrazem postawy etycznej. Nie by\u0142oby ni\u0105, nawet gdyby po jakim\u015b czasie zosta\u0142a w ko\u0144cu wyra\u017cona jako pot\u0119pienie ludob\u00f3jstwa. Podkre\u015blenie tego jest tym wa\u017cniejsze w sytuacji, w kt\u00f3rej dwie z trzech okupacji zako\u0144czy\u0142y si\u0119 tworz\u0105c uniwersyteckie komisje etyczne. Dzia\u0142anie etyczne ma sw\u00f3j czas i miejsce \u2013 gdy si\u0119 go w\u00f3wczas nie podejmie, przykrywka etyczno\u015bci skrywa jedynie obrzydliwy obraz instytucji, kt\u00f3ra wszystkie mordy dokonane za jej panowania jest w stanie uj\u0105\u0107 w j\u0119zyk prawny oczyszczaj\u0105cy j\u0105 z jakichkolwiek win. Jest to obraz n\u0119dzy, kt\u00f3rego \u017cadna komisja nie zmieni.<\/p>\n\n\n\n

Poza dzia\u0142aniem etycznym, istnieje drugie okre\u015blenie, kt\u00f3remu warto by si\u0119 tu przyjrze\u0107 bli\u017cej: w\u0142adza konstytuuj\u0105ca<\/em>. W klasycznym konstytucjonalistycznym uj\u0119ciu si\u0119gaj\u0105cym Rewolucji Francuskiej, w\u0142adza konstytuuj\u0105ca jest pozaprawnym \u017ar\u00f3d\u0142em w\u0142adzy ukonstytuowanej \u2013 istniej\u0105cego porz\u0105dku prawnego i instytucji \u2013 upatrywanym w r\u00f3\u017cnych podmiotach, takich jak lud, nar\u00f3d, czy obywatele. Jest ona praktycznie wy\u0142\u0105cznie \u201efikcj\u0105, kt\u00f3r\u0105 w\u0142adza ukonstytuowana przedstawia jako co\u015b historycznego, jak tylko udaje jej si\u0119 ustabilizowa\u0107 sytuacj\u0119\u201d[19]<\/sup><\/a>, a nie faktyczn\u0105 si\u0142\u0105; mo\u017ce ona si\u0119 pojawia\u0107 w sferze publicznej co najwy\u017cej symbolicznie, jako protestuj\u0105cy obywatele czy wyborcy. W sensie bardziej radykalnym jednak, jest to faktyczna, autonomiczna si\u0142a, kt\u00f3rej obecna w\u0142adza ukonstytuowana nie reprezentuje, i kt\u00f3ra pomimo niej ma nadal zdolno\u015b\u0107 do \u201etworzenia regu\u0142 funkcjonowania rzeczywisto\u015bci spo\u0142ecznej, regu\u0142 wsp\u00f3lnotowego \u017cycia\u201d[20]<\/sup><\/a>, i to \u201enie wed\u0142ug wcze\u015bniej istniej\u0105cych regu\u0142, lecz wed\u0142ug zasad, kt\u00f3re sama tworzy\u201d[21]<\/sup><\/a>. Okupacje nie wpasowuj\u0105 si\u0119 do ko\u0144ca w \u017caden z tych dw\u00f3ch sens\u00f3w: nie s\u0105 z jednej strony akceptacj\u0105 zupe\u0142nie impotentnej, obywatelskiej polityki, ale nie reprezentuj\u0105 te\u017c niemal\u017ce ontologicznej si\u0142y kreacji. Nadal wydaje si\u0119 by\u0107 to jednak najtrafniejszy spos\u00f3b na opisanie tych okupacji: cho\u0107 wpisywa\u0142y si\u0119 w pewne prawne konwencje, korzysta\u0142y na szarej strefie, kt\u00f3r\u0105 stwarza\u0142y; by\u0142y pe\u0142ne kreatywno\u015bci je\u015bli chodzi o kreowanie swoich wewn\u0119trznych form politycznych i w wi\u0119kszo\u015bci zachowywa\u0142y zdolno\u015b\u0107 do ich zmiany; uda\u0142o im si\u0119 wypracowa\u0107 konstytuuj\u0105cy wp\u0142yw na uniwersyteckie w\u0142adze, utrzymuj\u0105c przy tym swoj\u0105 integralno\u015b\u0107 i nie pozostawiaj\u0105c wszystkiego instytucjom, a zachowuj\u0105c potencja\u0142 do przysz\u0142ych dzia\u0142a\u0144 wewn\u0105trz i poza nimi.<\/p>\n\n\n\n

Problemem z w\u0142adz\u0105 konstytuuj\u0105c\u0105 jest taki, \u017ce pozostawia ona w ca\u0142o\u015bci struktury w\u0142adzy; jedyne co, to mo\u017ce je tymczasowo zalewa\u0107, lub si\u0119 z nich przelewa\u0107, nie usuwa im w \u017caden spos\u00f3b gruntu spod n\u00f3g. To oznacza, \u017ce w\u0142adza pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej jest w stanie si\u0119 zregenerowa\u0107, a co gorsza, jako \u015bwie\u017c\u0105 krew wykorzysta\u0107 tych, kt\u00f3rzy j\u0105 kwestionowali. Wnoszenie \u201epozytywnych\u201d instytucjonalnych zmian niesie ze sob\u0105 ryzyko nauczenia uniwersytetu jak radzi\u0107 sobie z oporem i dostarczenia mu narz\u0119dzi do jeszcze dotkliwszego mydlenia oczu, jeszcze skuteczniejszego grania na czas i tworzenia biurokratycznych labirynt\u00f3w. Co gorsza, cz\u0119\u015bciowe \u017c\u0105dania, kt\u00f3re w kontek\u015bcie globalnego ruchu wyra\u017ca\u0142y dekolonialne aspiracje, teraz mog\u0105 si\u0119 sta\u0107 idealn\u0105 okazj\u0105 do nieetycznego instytucjonalnego obmycia r\u0105k. Bo gdy z Palestyny zostaje coraz mniej, a interes instytucji naukowych we wsp\u00f3\u0142pracy z Izraelem mo\u017ce z czasem male\u0107 \u2013 cz\u0119\u015bciowo przez rosn\u0105c\u0105 presj\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105, ale nie mniej dzi\u0119ki oddolnym ruchom \u2013 mog\u0105 one sk\u0142ania\u0107 si\u0119 ku spe\u0142nieniu \u017c\u0105da\u0144 w jakim\u015b wymiarze, ale nie legitymizuj\u0105c palesty\u0144ski ruchu oporu, a powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na prawa cz\u0142owieka i organy mi\u0119dzynarodowe.<\/p>\n\n\n\n

Takie oto wyzwanie stoi przed (nie?)studentami, kt\u00f3rzy przyj\u0119li miano Intifady z jego etycznymi wymogami: jak nie pozwoli\u0107 uniwersytetom na ten fortel, jednocze\u015bnie nie staj\u0105c si\u0119 wsp\u00f3\u0142winnymi regeneracji status quo? Jak \u2013 tak samo, jak wzgl\u0119dem Intifady \u2013 by\u0107 wiernym wobec swojego okupowania i jego etycznych wymog\u00f3w? Jak utrzyma\u0107 potencja\u0142 w\u0142adzy konstytuuj\u0105cej, a by\u0107 mo\u017ce odkry\u0107 w sobie drzemi\u0105c\u0105 moc destytuuj\u0105c\u0105[22]<\/sup><\/a>? Jednym z najwi\u0119kszych zagro\u017ce\u0144 dla okupacji jako politycznego do\u015bwiadczenia jest wch\u0142oni\u0119cie ich w etyk\u0119 uniwersyteck\u0105, fa\u0142szyw\u0105 regeneracj\u0119 studenckiej podmiotowo\u015bci politycznej \u2013 co mo\u017ce by\u0107 u\u0142atwione przez to, jak cz\u0119sto odwo\u0142ywa\u0142y si\u0119 one do warto\u015bci uniwersyteckich w trakcie swojego trwania. Je\u015bli si\u0119 to nie stanie, to okupacje stan\u0105 si\u0119 w kt\u00f3ry\u015b momencie po prostu cz\u0119\u015bci\u0105 historii uniwersytetu, drobnym przypisem. A musz\u0105, przeciwnie, ci\u0105\u0107 t\u0119 histori\u0119 w p\u00f3\u0142<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

\u017beby sobie wyobrazi\u0107, jak mo\u017cna si\u0119 do tego zabra\u0107, trzeba pomy\u015ble\u0107 o potencjalnym \u017ar\u00f3dle si\u0142y. Okupacje w Polsce od samego pocz\u0105tku mia\u0142y jedynie cz\u0119\u015b\u0107 pierwotnej energii Studenckiej Intifady i jej potencja\u0142u, kt\u00f3ry stale si\u0119 ulatnia\u0142 i pozostawi\u0142 je okaleczone, z ograniczonymi mo\u017cliwo\u015bciami i ostatecznie zderzaj\u0105cymi si\u0119 z rzeczywisto\u015bci\u0105. Im d\u0142u\u017cej trwa\u0142y i im bardziej jasne zdawa\u0142o si\u0119, \u017ce nie osi\u0105gn\u0105 swoich postulat\u00f3w \u2013 lub przynajmniej nie w pe\u0142ni \u2013 poczucie tego potencja\u0142u coraz bardziej mala\u0142o. \u201eRealizacja\u201d cz\u0119\u015bci z pierwotnych postulat\u00f3w przypiecz\u0119towa\u0142a zanik tego potencja\u0142u i znikni\u0119cie okupacji na dobre. \u017beby wyobrazi\u0107 sobie w jaki spos\u00f3b do\u015bwiadczenie okupacyjne mo\u017ce przetrwa\u0107 realizacj\u0119 swoich cel\u00f3w, trzeba my\u015ble\u0107 o tym, co ju\u017c podczas jej trwania wykracza\u0142o poza deklarowane postulaty-cele i nie dawa\u0142o si\u0119 w nich zamkn\u0105\u0107, czasami wchodz\u0105c nawet z nimi w konflikt. To oznacza, \u017ce je\u015bli zale\u017cy nam nie tyle na kultywowaniu ich, co pochwyceniu i nie wypuszczaniu ich pierwotnej obietnicy i potencja\u0142u, to powinni\u015bmy my\u015ble\u0107 o tych momentach, kiedy okupacja stawa\u0142a si\u0119 czystymi \u015brodkami<\/em> \u2013 czyli \u201e\u015brodk[ami], kt\u00f3re wyzwalaj\u0105 si\u0119 od swojego zwi\u0105zku z celem, pozostaj\u0105c przy tym \u015brodkami\u201d[23]<\/sup><\/a>. Kiedy okupuj\u0105cy eksperymentowali z dzia\u0142aniami, kt\u00f3re nie by\u0142y za\u0142o\u017cone od samego pocz\u0105tku i wychodzili poza samych siebie.<\/p>\n\n\n\n

Trzeba zaznaczy\u0107, \u017ce okupacje od samego pocz\u0105tku funkcjonowa\u0142y jako du\u017co wi\u0119cej ni\u017c swoje bezpo\u015brednie postulaty \u2013 by\u0142y przed\u0142u\u017ceniem polskiemu ruchowi palesty\u0144skiego i da\u0142y mu drugie \u017cycie. Ruch ten, bez tej konkretnej materialiacji, prawdopodobnie by si\u0119 rozmy\u0142; szczeg\u00f3lnie w wakacje, kiedy obumiera wszelka dzia\u0142alno\u015b\u0107 polityczna. Okupacje powzi\u0119\u0142y na siebie trudne zadanie przej\u0119cia pochodni i energii tego ruchu, kt\u00f3re teraz zn\u00f3w s\u0105 przekazywane na ulice, a osoby niedawno okupuj\u0105ce spe\u0142niaj\u0105 role organizatorskie i lokuj\u0105 si\u0119 w nowych kompozycjach, utrzymuj\u0105c swoj\u0105 polityczn\u0105 potencjalno\u015b\u0107 poza okupacj\u0105. Wybawione w pewnym stopniu zostaj\u0105 te\u017c dzia\u0142ania dydaktyczne, czy te\u017c \u201eokupacja jako funkcja edukacyjno-kulturowa\u201d, jak to bywa\u0142o nazywane. S\u0105 one nie tylko etycznie wierne Intifadzie, bo kultywuj\u0105 kultur\u0119, kt\u00f3ra jest w ogromnym stopniu zapisem oporu i walki o istnienie, ale te\u017c zademonstrowa\u0142y ju\u017c sw\u00f3j potencja\u0142 \u017cywotno\u015bci poza swoj\u0105 bezpo\u015bredni\u0105 funkcj\u0105 w ramach okupacji. Nie mo\u017cna te\u017c zapomnie\u0107 o grupach skonsolidowanych w ramach stworzonych przez okupacje struktur og\u00f3lnopolskich, kt\u00f3re cho\u0107 same nie okupowa\u0142y, to podczas trwania okupacji organizowa\u0142y r\u00f3\u017cne akcje, a teraz przejmuj\u0105 pochodni\u0119 walki. To z kolei zwraca uwag\u0119 ku czemu\u015b innemu: osoby, kt\u00f3re okupowa\u0142y, s\u0105 czym\u015b znacznie wi\u0119cej, ni\u017c tylko kim\u015b, kto mo\u017ce opowiedzie\u0107 ciekaw\u0105 histori\u0119, lub w momencie pr\u00f3\u017cno\u015bci pochwali\u0107 si\u0119 by\u0142ym politycznym zaanga\u017cowaniem. O ile zdo\u0142aj\u0105 one utrzyma\u0107 relacje ukszta\u0142towane przez to do\u015bwiadczenie, z \u0142atwo\u015bci\u0105 udowodni\u0105, \u017ce zawsze by\u0142y si\u0142\u0105 polityczn\u0105, kt\u00f3rej potencja\u0142u okupowanie nigdy nie mog\u0142o wyczerpa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Pochwa\u0142a przeszkadzania<\/h3>\n\n\n\n

Jedn\u0105 ze zdobyczy tych okupacji jest powolne ponowne normalizowanie bycia zak\u0142\u00f3caj\u0105cym. \u201eW strajku chodzi o to, by przeszkadza\u0107\u201d i podobne sformu\u0142owania pojawiaj\u0105ce si\u0119 nie tylko w obr\u0119bie ruchu, ale r\u00f3wnie\u017c w komentarzach na social mediach, s\u0105 objawem pewnego zwyci\u0119stwa: walce uda\u0142o si\u0119 wytworzy\u0107 kontrpodmiotowo\u015bci wystarczaj\u0105co silne, by oprze\u0107 si\u0119 przywo\u0142aniom do porz\u0105dku i afirmuj\u0105ce swoj\u0105 wrogo\u015b\u0107 wobec w\u0142adz. To bardzo wa\u017cne, by popchn\u0105\u0107 to jeszcze dalej i stworzy\u0107 nie tyle atmosfer\u0119 przyzwolenia, co entuzjazmu wobec szeroko poj\u0119tego przeszkadzania. To nie tylko podstawowy warunek oporu \u2013 co\u015b niezb\u0119dnego, by mie\u0107 swobod\u0119 dobierania takich \u015brodk\u00f3w walki i oporu, jakie w danym momencie uznaje si\u0119 za potrzebne. Legitymizowanie takiego negatywnego uj\u0119cia swojej aktywno\u015bci politycznej zabezpiecza r\u00f3wnie\u017c przed zamkni\u0119ciem si\u0119 w obr\u0119bie sztywnego wyobra\u017cenia o sobie i swojej dzia\u0142alno\u015bci politycznej. W przeciwie\u0144stwie do pozytywnych uj\u0119\u0107 \u2013 np. nazywanie strajku \u201epokojowym\u201d \u2013 kt\u00f3re s\u0105 samodzielnym wytwarzaniem sobie ograniczaj\u0105cego standardu, afirmowanie tej podstawowej zasady antagonistyczno\u015bci w dzia\u0142aniu przeciw w\u0142adzom jest niezb\u0119dnym warunkiem walki i radosnej podmiotowo\u015bci, kt\u00f3ra nie potrzebuje jej uznania i buduje powszechny etos ignorowania jej napomnie\u0144. Ustanawia pozycj\u0119 etyczn\u0105 tak siln\u0105, \u017ce nie mo\u017ce by\u0107 wch\u0142oni\u0119ta przez w\u0142adze i wyzwala siebie sam\u0105 od bycia wzgl\u0119dem nich reaktywne.<\/p>\n\n\n\n

Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, powinni\u015bmy pozosta\u0107 niezmiennie antagonistyczni wiedz\u0105c, \u017ce nie dokona\u0142a si\u0119 jeszcze \u017cadna sprawiedliwo\u015b\u0107, a jedynie machinacje instytucji, kt\u00f3re pr\u00f3buj\u0105 zmy\u0107 krew z r\u0105k. Rozwi\u0105zania instytucjonalne to pu\u0142apka. Oczywi\u015bcie mo\u017cna si\u0119 za nimi opowiada\u0107 \u2013 a czasami nawet trzeba, je\u015bli jest to jedyna wyobra\u017calna droga odniesienia jakichkolwiek cel\u00f3w \u2013 ale ostatecznie jedynie po to, by wzmocni\u0107 swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 autonomiczno\u015b\u0107. Nie tylko w sensie chwalenia si\u0119 w\u0142asnymi dokonaniami, ale \u017ceby, gdy dojdzie do nieuchronnego rozczarowania instytucjami i ich fa\u0142szywymi obietnicami, m\u00f3c reprezentowa\u0107 przeciwn\u0105, w\u0142a\u015bciw\u0105 i niekapituluj\u0105c\u0105 stron\u0119 konfliktu. Bo sprawiedliwo\u015b\u0107 jeste\u015bmy w stanie zaprowadzi\u0107 tylko my,<\/em> w obr\u0119bie i na drodze walki o wyd\u0142u\u017conej czasowo\u015bci i \u017cywotno\u015bci, kt\u00f3ra rozgrywa si\u0119 w\u0142a\u015bnie na naszych oczach[24]<\/sup><\/a>. Walki, kt\u00f3ra nie zadowoli si\u0119 niczym innym, ni\u017c ca\u0142kowitym upadkiem kolonialnego porz\u0105dku i zado\u015b\u0107uczynieniem za wszystkich, kt\u00f3rzy w jej trakcie polegli. Jako aktywne podmioty polityczne nigdy nie mo\u017cemy da\u0107 si\u0119 wci\u0105gn\u0105\u0107 w wizj\u0119 wype\u0142nionej powinno\u015bci, osi\u0105gni\u0119tego celu, dzi\u0119ki kt\u00f3remu mo\u017cemy spocz\u0105\u0107. Musimy by\u0107 raczej stale niespokojni, bo tego domaga si\u0119 pami\u0119\u0107 o wszystkich, kt\u00f3rzy byli przed nami. Pami\u0119\u0107, kt\u00f3rej nie mo\u017cemy da\u0107 spocz\u0105\u0107 w pokoju, tylko kt\u00f3ra musi raczej wci\u0105\u017c nas niepokoi\u0107<\/em> i wyrywa\u0107 z jakiejkolwiek mo\u017cliwej pozycji spoczynku.<\/p>\n\n\n\n

\n
<\/div>\n\n\n\n

Zdj\u0119cia<\/strong>: Grzegorz Rajter<\/a> (baner), Konrad \u017burawowicz<\/a> (w tre\u015bci)<\/h3>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
\n

[1]<\/a> https:\/\/www.instagram.com<\/a>, dost\u0119p 04.01.2025.<\/p>\n\n\n\n

[2]<\/a> Wszystko dopiero przed nami, Nieczytelne, 2024 [https:\/\/nieczytelne.com\/2024\/06\/08\/przed-nami\/, dost\u0119p: 04.01.2025].<\/p>\n\n\n\n

[3]<\/a> Tam\u017ce.<\/p>\n\n\n\n

[4]<\/a> Zob. G. Roggero, Kr\u00f3tkie uwagi o metodzie: produkcja wiedzy i <\/em>conricerca [w:] Edu-factory. Samoorganizacja i op\u00f3r w fabrykach wiedzy, <\/em>Krak\u00f3w 2011.<\/p>\n\n\n\n

[5]<\/a> Dziennik okupacyjny, dzie\u0144 194: O\u015bwiadczenie Pokojowego Protestu Okupacyjnego UWr<\/em> [https:\/\/pokojowaokupacjawroclaw.github.io\/, dost\u0119p: 04.01.2025].<\/p>\n\n\n\n

[6]<\/a> Stanowisko Konferencji Rektor\u00f3w Uniwersytet\u00f3w Polskich w sprawie dzia\u0142a\u0144 wojennych w Strefie Gazy [https:\/\/www.uw.edu.pl\/stanowisko-krup-w-sprawie-dzialan-wojennych-w-strefie-gazy\/, dost\u0119p: 04.01.2025].<\/p>\n\n\n\n

[7]<\/a> \u201e[O]bro\u0144cy etyki uzale\u017cniaj\u0105 konsensualne rozpoznanie Z\u0142a od istnienia z\u0142a radykalnego. [\u2026] jej wsp\u00f3\u0142czesna wersja odwo\u0142uje si\u0119 systematycznie do jednego \u00abprzyk\u0142adu\u00bb: zag\u0142ady europejskich \u017byd\u00f3w dokonanej przez nazist\u00f3w. [\u2026] Zar\u00f3wno Zag\u0142ada jak i nazizm zosta\u0142y uznane za co\u015b niepojmowalnego, niewys\u0142awialnego, co\u015b bez precedensu i bez wyobra\u017calnym nast\u0119pc\u00f3w [\u2026]. Jednocze\u015bnie jednak wci\u0105\u017c si\u0119 je przywo\u0142uje, por\u00f3wnuje i u\u017cywa si\u0119 ich [\u2026]. Paradoks ten wi\u0105\u017ce si\u0119 w istocie z samym poj\u0119ciem radykalnego Z\u0142a [\u2026]. Miara musi pozosta\u0107 niewsp\u00f3\u0142mierna, cho\u0107 jednocze\u015bnie stale trzeba j\u0105 czym\u015b mierzy\u0107\u201d [A. Badiou, Etyka. Przewodnik Krytyki Politycznej<\/em>, t\u0142um. P. Mo\u015bcicki, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2009, s. 77-78].<\/p>\n\n\n\n

[8]<\/a> Tam\u017ce.<\/p>\n\n\n\n

[9]<\/a> U\u017cywam tutaj okre\u015blenia \u201eprofanacja\u201d tak jak robi to Giorgio Agamben: \u201eRzymscy prawnicy doskonale rozumieli znaczenie s\u0142owa \u00abprofanowa\u0107\u00bb. Rzeczy b\u0119d\u0105ce w\u0142asno\u015bci\u0105 b\u00f3stw uznawano za \u015bwi\u0119te lub religijne. Nie mo\u017cna by\u0142o nimi obraca\u0107 ani swobodnie rozporz\u0105dza\u0107: sprzedawa\u0107, po\u017cycza\u0107 pod zastaw, puszcza\u0107 w dzier\u017caw\u0119 ani ustanawia\u0107 na nich s\u0142u\u017cebno\u015bci. [\u2026] Po\u015bwi\u0119ca\u0107 (sacrare)<\/em> oznacza\u0142o przenie\u015b\u0107 rzeczy po za sfer\u0119 prawa ludzkiego; profanowanie by\u0142o zatem restytucj\u0105, ponownym przekazaniem ich ludziom do swobodnego u\u017cytku.\u201d [G. Agamben, Pochwa\u0142a profanacji <\/em>[w:] Profanacje<\/em>, t\u0142um. M. Kwaterko, Pa\u0144stwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2006, s. 93].<\/p>\n\n\n\n

[10]<\/a> Jak m\u00f3wi klasyk: \u201eSpektakl jawi si\u0119 jako niedost\u0119pna i niepodwa\u017calna faktyczno\u015b\u0107. Jego przes\u0142anie brzmi: co si\u0119 ukazuje, jest dobre; a co jest dobre, ukazuje si\u0119<\/em>\u201d [G. Debord, Spo\u0142ecze\u0144stwo spektaklu<\/em>, t\u0142um. M. Kwaterko, Pa\u0144stwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2006, s. 36].<\/p>\n\n\n\n

[11]<\/a> Jak pisze Ian Alan Paul: <\/em>\u201eAnestetyczna przemoc liczy \u017cycia coraz dok\u0142adniej tylko po to, by m\u00f3c jeszcze dok\u0142adniej obliczy\u0107 ich zdewastowanie. Przyznaje \u017cyciom udzia\u0142, ale tylko po to, by mog\u0142y uczestniczy\u0107 w swojej ekspansywnej czystce. Sprawia, \u017ce \u017cycia staj\u0105 si\u0119 coraz bardziej widoczne, ale tylko po to, by m\u00f3c je jeszcze bardziej wymaza\u0107.\u201d [I. A. Paul, Anestetyczna przemoc<\/em>, t\u0142um. Nieczytelne, 2023, https:\/\/nieczytelne.com\/2023\/12\/29\/anestetyczna-przemoc\/<\/a>, dost\u0119p 04.01.2025]<\/p>\n\n\n\n

[12]<\/a> Zob. J. Sowa, K. Szadkowski, Fabryki wiedzy<\/em> [w:] Edu-factory. Samoorganizacja i op\u00f3r w fabrykach wiedzy, <\/em>Korporacja Ha!art, <\/em>Krak\u00f3w 2011.<\/p>\n\n\n\n

[13]<\/a> Po wi\u0119cej o historii politycznej formy komuny, jej wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci i zwi\u0105zku z kszta\u0142towaniem nowych podmiotowo\u015bci, zob. K. Ross, The Commune Form: The Transformation of Everyday Life, <\/em>Verso Books, 2024.<\/em><\/p>\n\n\n\n

[14]<\/a> Blaumachen and friends, Powstanie (nie-)podmiotu <\/em>[w:] \u201eInny \u015awiat\u201d nr. 37, 2012.<\/p>\n\n\n\n

[15]<\/a> Tam\u017ce.<\/p>\n\n\n\n

[16]<\/a> Oczywi\u015bcie trzeba przy tym wszystkim uwa\u017ca\u0107, by nie popa\u015b\u0107 w or\u0119downictwo wok\u00f3\u0142 kolejnego podmiotu, kt\u00f3ry w ko\u0144cu<\/em> dostarczy nam tego, czego pragniemy, jak tylko dobrze go pomy\u015blimy. Niestudent, tak jak go ujmuj\u0119, jest jedynie map\u0105 pewnych szans obecne w sk\u0142adzie technicznym studenta, kt\u00f3re by\u0107 mo\u017ce mog\u0105 zosta\u0107 przekute na sk\u0142ad polityczny. To, czy jednak tak si\u0119 stanie \u2013 i czy w og\u00f3le kategoria ta poprawnie te szanse identyfikuje \u2013 musi by\u0107 zweryfikowane przez praktyk\u0119.<\/p>\n\n\n\n

[17]<\/a> \u017beby rozwik\u0142a\u0107 co to oznacza, zarysujmy najpierw badiouowskie poj\u0119cie \u201ewydarzenia\u201d. Jest to co\u015b nadmiarowego wobec danej sytuacji jako \u201eco\u015b, czego ani te sytuacje, ani w\u0142a\u015bciwy dla nich spos\u00f3b zachowania, nie s\u0105 w stanie uwzgl\u0119dni\u0107\u201d. Takim wydarzeniem mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie dobrze rewolucja francuska, jak i teorie Galileusza. Wierno\u015b\u0107 to \u201edzia\u0142a\u0107 w sytuacji uzupe\u0142nionej przez wydarzenie i my\u015ble\u0107 [\u2026] o tej sytuacji \u00abwed\u0142ug\u00bb wydarzenia. Dop\u00f3ki jednak wydarzenie wymyka si\u0119 wszelkim normalnym regu\u0142om sytuacji, oznacza to przymus wynalezienia nowego sposobu bycia i dzia\u0142ania w tej sytuacji\u201d [A. Badiou, Etyka. Przewodnik Krytyki Politycznej<\/em>, t\u0142um. P. Mo\u015bcicki, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2009, s. 57].<\/p>\n\n\n\n

[18]<\/a> Badiou, na przyk\u0142adzie lekarza, opisuje co oznacza wierno\u015b\u0107 wobec wymog\u00f3w konkretnej sytuacji. W tym konkretnym przypadku mamy do czynienia z prost\u0105 sytuacj\u0105 medyczn\u0105 \u2013 chora osoba przychodzi do szpitala: \u201ew tych okoliczno\u015bciach lekarz nie jest lekarzem, je\u015bli nie traktuje tej sytuacji zgodnie z zasad\u0105 maksymalnych mo\u017cliwo\u015bci: powinien zaj\u0105\u0107 si\u0119 osob\u0105, kt\u00f3ra o to prosi [\u2026] bez ogranicze\u0144 \u2013 do ko\u0144ca, przy u\u017cyciu ca\u0142ej wierzy, wszystkich istniej\u0105cych \u015brodk\u00f3w i nie troszcz\u0105c si\u0119 o nic innego\u201d. P\u00f3\u017aniej kontrastuje to z samym szpitalem, kt\u00f3ry cz\u0119sto si\u0119gnie po wszelkie \u201edobre powody\u201d, by tej opieki odm\u00f3wi\u0107: \u201ePoniewa\u017c \u00abkomisje etyczne\u00bb i inne sposoby roztrz\u0105sania \u00abwydatk\u00f3w na zdrowie\u00bb oraz \u00abodpowiedzialnego zarz\u0105dzania\u00bb s\u0105 czym\u015b tak diametralnie innym od jedynej rzeczywistej sytuacji medycznej, mog\u0105 tylko uniemo\u017cliwia\u0107 wierno\u015b\u0107 jej\u201d [A. Badiou, Etyka. Przewodnik Krytyki Politycznej<\/em>, t\u0142um. P. Mo\u015bcicki, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2009, s. 34]. Ten konkretny przyk\u0142ad mo\u017cna rozszerzy\u0107: instytucje nie operuj\u0105 w ramach sytuacji, kt\u00f3re s\u0105 niebanalnie proste i lu<\/em>dzkie<\/em>, a raczej wed\u0142ug logiki w\u0142asnych ustaw, statystyk i kalkulacji, zar\u00f3wno politycznych jak i pieni\u0119\u017cnych. Nie mog\u0105 by\u0107 niczemu wierne, bo s\u0105 z natury oportunistyczne.<\/p>\n\n\n\n

[19]<\/a> Niewidzialny komitet, Destitution and the revolutionary question<\/em>, t\u0142um. Nieczytelne, 2022. [https:\/\/nieczytelne.com\/2022\/04\/16\/destytucja-a-rewolucja\/, dost\u0119p: 04.01.2025].<\/p>\n\n\n\n

[20]<\/a> M. Ratajczak, Forma \u017cycia i dobro wsp\u00f3lne. Geneza i aktualno\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnej w\u0142oskiej filozofii politycznej<\/em>, Instytut Bada\u0144 Literackich PAN, Warszawa 2020, s. 239.<\/p>\n\n\n\n

[21]<\/a> Tam\u017ce, s. 241.<\/p>\n\n\n\n

[22]<\/a> M\u00f3wi\u0105c bardzo og\u00f3lnikowo, idea destytucji odnosi si\u0119 do przerwania cyklu rewolucji rozmianych w \u201ekategoriach dialektyki pomi\u0119dzy w\u0142adz\u0105 ukonstytuowan\u0105 a w\u0142adz\u0105 konstytuuj\u0105c\u0105\u201d, gdzie o rewolucji \u201emy\u015bli si\u0119 jako o momencie, w kt\u00f3rym w\u0142adza konstytuuj\u0105ca bierze g\u00f3r\u0119 nad w\u0142adz\u0105 ukonstytuowan\u0105\u201d. Destytucja zamiast tego mierzy w usuni\u0119cie, wyparcie \u2013 czy jakby powiedzia\u0142 Agamben, zdeaktywowanie \u2013 w\u0142adzy, bez jej zast\u0119powania kolejn\u0105 instytucj\u0105. Raczej \u201esprowadza si\u0119 ona do ustanowienia si\u0119 osobno, wypracowania formy-\u017cycia i przekazania jej dalej. Logik\u0119 przej\u0119cia w\u0142adzy zast\u0119puje logika uro\u015bni\u0119cia w si\u0142\u0119<\/em>.\u201d [Destytucja\u2026, t\u0142um. Nieczytelne, 2022.] Stawk\u0105 destytucji jest wi\u0119c zdobycie nie potestas \u2013 <\/em>klasycznie rozumianej w\u0142adzy politycznej, a potentia<\/em> \u2013 mocy do kszta\u0142towania naszego \u017cycia wesp\u00f3\u0142 z innymi.<\/p>\n\n\n\n

[23]<\/a> G. Agamben, Mezzi senza fine<\/em>, Torino 1996<\/p>\n\n\n\n

[24]<\/a> Zob. R. K. Bolton, Palestine\u2019s Lesson\u2019s for the Left<\/em>, t\u0142um. Ill Will, 2024. [https:\/\/illwill.com\/palestines-lessons-for-the-left, dost\u0119p 04.01.2025].<\/p>\n<\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

T\u0142umacz_ niespokojn: Zak\u0142\u00f3ci\u0107 ludob\u00f3jstwo Bilans okupacji w sprawie palestyny w Polsce Ofensywa przeprowadzona 7 pa\u017adziernika przez Hamas by\u0142a zdecydowanie czym\u015b historycznym. Nie tylko dlatego, \u017ce seria wydarze\u0144, kt\u00f3ra po niej nast\u0105pi\u0142a, ma szans\u0119 zdeterminowa\u0107 polityk\u0119 najbli\u017cszych lat. Ludob\u00f3jstwo, kt\u00f3rego Izrael dokonuje na Palesty\u0144czykach, musi by\u0107 historyczne, bo nic poza histori\u0105 nie jest tak mordercze. Ruch … Continue reading Zak\u0142\u00f3ci\u0107 ludob\u00f3jstwo<\/span><\/a><\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-5569","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii","no-featured-image"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nieczytelne.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5569","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nieczytelne.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nieczytelne.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nieczytelne.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nieczytelne.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5569"}],"version-history":[{"count":30,"href":"https:\/\/nieczytelne.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5569\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5606,"href":"https:\/\/nieczytelne.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5569\/revisions\/5606"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nieczytelne.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5569"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nieczytelne.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5569"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nieczytelne.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5569"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}